प्रोफाइल

नेपालकै पहिलो अन्को रेडियोलोजिस्ट, जसलाई महिला डाक्टर भनेर प्रसूति गृहमा पठाइयो

चाहे पहिलो र दोस्रो स्टेजकै किन नहोस्, क्यान्सर शब्द सुन्नेबित्तिकै अत्तालिनेहरूको संख्यामा अझै कमी आएको छैन। निको हुने चरणकै क्यान्सर हुँदा पनि बाँच्ने लत्तै छाड्न खोज्नेहरू प्रशस्तै भेटिन्छन्। जबकि नेपालमा पनि क्यान्सर उपचार सेवा उपलब्ध छ। यसका लागि थुप्रै सरकारी र गैरसरकार...

मिर्गौला फेल भए पनि आफ्नो उपचार गराउँदै अरुको उपचार गर्दै हाँसिरहेका डा श्यामबहादुर पाण्डे

स्वास्थ्यमा सामान्य समस्या आएपछि जीवनदेखि  विरक्तिनेहरु अनगिन्ती भेटिन्छन्। मिर्गौैलामा समस्या आयो भने त ‘सबथोक सकिएको’ ठानेर जीवनदेखि हार मान्नेहरु उत्तिकै छन्।  डा श्यामबहादुर पाण्डे सानो स्वास्थ्य समस्या आउँदा आकाश नै खसेको आभाष गर्ने आम मानवीय ...

पाइजामा लगाउँदा राणाको धम्की खानेदेखि आफ्नो रमाना पत्र आफैं लेख्ने डाक्टर द्वारिकानाथ रेग्मी

नक्साल नारायणचौरको पूर्वपट्टीको साँघुरो गल्लीमा रहेको घरमा नेपाली चिकित्साको वृहत अनुभवहरुको जिउँदो संग्रह छ। त्यही संग्रह हुन्, डा. द्वारिकानाथ रेग्मी। ८९ वर्षका डा. रेग्मीलाई कोही भेट्न  पुग्दा उनी स्वागतका लागि आफैं नारायणचौरसम्म निस्किन्छन्। यो उमेरसम्म पनि शारीरि...

सुलभ स्वास्थ्य  सेवाका हिमायती

उपचार सेवा महँगिदै गइरहेको छ। यससँगै राम्रा डाक्टर र गरिब बिरामीबीचको दूरी बढ्दै गइरहेको छ। केही डाक्टर छन्, जो अझै पनि चिकित्सालाई सेवाकै रुपमा लिइरहेका छन्। उनीहरुकै कारण गरिब बिरामीको पहुँचबाट उपचार सेवा धेरै पर भाग्न पाइरहेको छैन। यिनै मध्येका एक हुन्, डा. ग...

जीवनभर उपत्यकाबाहिर बस्ने डाक्टर

धेरै सरकारी विशेषज्ञ चिकित्सक अहिले पनि उपत्यकाबाहिर पाइला टेक्न अनकनाउँछन्। उपत्यका बाहिरै बसेर सेवा गर्ने डाक्टर पाउन सरकारलाई सकस परिरहेको छ। धेरै अञ्चल अस्पतालमा समेत विशेषज्ञ चिकित्सकको दरबन्दी रिक्त छ।  डा दुर्गा प्रधान त्यस्तो नाम हो, जसले आफ्नो सम्पूर्ण चिक...

आइओएमका अब्बल उत्पादन

शिक्षण अस्पताल महाराजगञ्जमा कार्यरत डा पवनराज चालिसे धेरैको रोजाइमा पर्ने युरोलोजिस्ट हुन् । उनी नेपालमा औंलामा गन्न सकिने मिर्गौला प्रत्यारोपण विज्ञ सर्जनमा पर्छन् । युरो सर्जरीमा उनी चिकित्सा शास्त्र अध्ययन संस्थान (आइओएम) का ‘परीक्षण उत्पादन’ हुन् । परीक्षण उत्पा...

मन्त्रीलाई ट्‌वाइलेट पेपरमा राजीनामा दिने डाक्टर

बहुदल आएको केही वर्ष भएको थियो। प्रधानमन्त्री भइसकेका कांग्रेस नेता कृष्णप्रसाद भट्टराई डा सुदीपकुमार भट्टाचार्यको कुपोन्डोलस्थित घरमा चिया पिउन पुगे । भट्टराईले चिया पिउँदै प्रस्ताव गरे, ‘डाक्टर भट्टाचार्य, तिमी अब मन्त्री हुनुपर्‍यो।’  डा भट्टाचार्य...

उज्यालोकी सहयात्री डा सविता

विभिन्न कारणले दृष्टि गुमाएर अँध्यारोमा जीवन बिताइरहेको मान्छे एकाएक आँखा देख्ने भयो भने ? कल्पना गर्नुहोस्– उसको आँखामा फर्केको ज्योतिले अनुहारमा ल्याउने चमक।  त्यो खुशीले मुहारमा ल्याउने चमकको धेरैपटक साक्षी बसिसकेकी छिन् डा सविता पालिखे। ‘...

मातृशिशु स्वास्थ्यका अध्येता

बालरोग विशेषज्ञ डा धर्मशरण मानन्धर मातृशिशु स्वास्थ्यका अनुसन्धानकर्ताका रुपमा चिनिन्छन् । ‘मदर एन्ड इन्फ्यान्ट रिसर्च एक्टिभिटिज’ (मिरा) नामक गैरसरकारी संस्थाका अध्यक्ष तथा कार्यकारी निर्देशक डा मानन्धरले पछिल्ला साढे दुई दशक अनुसन्धानमै बिताएका छन् । त्यसअघि उनले ...

मुटुरोगमा महिला विशेषज्ञ

वरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ डा ओममूर्ति अनिलले एकदिन कुराकानीका क्रममा भनेका थिए– एकजना महिला डाक्टरले कार्डियोलोजीमा डिएम गर्नुभएको छ । मेरो अनुमानमा मुटुरोगमा डिएम (पिएचडी सरह) गर्ने उहाँ पहिलो नेपाली महिला हुनुपर्छ ।’ मैले ‘हो र?’ भन्दै...

अघिल्लो पुस्ताका एक डाक्टर,  जसले २०२१ सालमा किताब पढ्दै सर्जरी गरे

चिकित्सामा डिएम (पिएचडी सरह) सम्म अहिले नेपालमै पढाइ हुन्छ । त्यो पनि धेरै विषय र धेरै मेडिकल कलेजमा । पूर्व राष्ट्रपति डा रामवरण यादव स्वास्थ्य मन्त्री हुँदा नेपालमै विशेषज्ञताको अध्यापन सुरु भएको हो । त्यसका लागि महत्वपूर्ण जिम्मेवारी पाएका थिए, डा डिबी कार्कीले । वीर ...

बाथरोगका विनित

विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लुएचओ) को तथ्यांक अनुसार कुल जनसंख्याको १० प्रतिशतमा बाथरोग हुनेगर्छ । यसलाई आधार मान्दा नेपालमा ३० लाखलाई बाथको समस्या छ । नेपाल बाथरोग सेन्टरले काठमाडौं महानगरपालिकाको वडा नम्बर ९ मा गरेको सर्भेक्षणले साढे ८ प्रतिशतमा बाथरोग देखाएको थियो । ...

हिप्पीको बिगबिगीमा दुर्व्यसनी विरुद्ध उभिएका डाक्टर

मानसिक समस्यालाई नेपाली समाजले हेर्ने दृष्टिकोण अहिले पनि रुढीबादी सोचमै आधारित छ भन्दा अतियुक्ति नहोला । तर डा देशराजबहादुर कुँवरले त्यो समय मनोरोगमा विशेषज्ञता हासिल गरे, जुन समय डाक्टरहरुले समेत यसलाई ‘बौलाहा विद्या’को संज्ञा दिन्थे । उनीअघि डा बिब...

एएफसीबाट गोल्ड मेडलिस्ट डाक्टर 

अजय राणा एसियाली फुटबल महासंघ (एएफसी) बाट गोल्ड मेडल प्राप्त डाक्टर हुन् । विश्व फुटबल महासंघ (फिफा) ले सन् २०१५ मा एसियाका पाँच उत्कृष्ट डाक्टरलाई मात्र गोल्ड मेडल प्रदान गरेको थियो, जसमा उनी पनि समावेश थिए ।  एसियाको फुटबल विकासमा महत्वपूर्ण योगदान पु¥य...

नयाँ उपचार पद्दतिका पक्षधर 

डा शैल रुपाखेती जिम्मेवारीका हिसाबले स्टार हस्पिटलका निर्देशक हुन् । तर, व्यवस्थापकीय पद भन्दा पनि आफ्नो विशेषज्ञताबाट आफूलाई चिनाउन चाहन्छन् । पदप्रतिष्ठा भन्दा आफूमा रहेको दक्षतालाई महत्व दिने उनी जीआई सर्जन हुन् । चिकित्सा जगत्मा उनी नयाँ प्रविधिमा आफूलाई अप टू डेट राख्ने...

जो पहिलोपल्ट बिरामी, दोस्रोपल्ट विशेषज्ञ भएर पुगे वीर अस्पताल

२० वर्षअघि अशेष ढुंगाना १४ वर्षका थिए । त्यो बेला पहिलोपल्ट उनी वीर अस्पताल पुगेका थिए, बिरामी भएर । गत वर्ष मात्र दोस्रोपल्ट वीर अस्पतालको आँगन टेके, विशेषज्ञ डाक्टर बनेर। यो संयोग र सपना दुईटै थियो उनका लागि । संयोग यसकारण थियो कि, बिरामी भएर अस्पतालबाट डिस्चार्...

राजा वीरेन्द्रका डाक्टर

डा खगेन्द्रबहादुर श्रेष्ठ उमेरले ८२ पूरा भइसके । अझै उनी सर्वसाधारणलाई चिकित्सकीय सेवा दिइरहेका छन् । तर, उनको पहिचान भने शाही चिकित्सकका रुपमा बनेको छ । उनी निकट सबैले उनलाई राजाकै डाक्टरमा रुपमा चिन्छन्। उनी दिवंगत राजा वीरेन्द्र वीरविक्रम शाहका डाक्टर हुन्। वीरेन्द्र...

कुष्ठरोग विरुद्ध प्रतिबद्ध डा महेश

हाम्रो समाजले कुष्ठरोग र रोगीका बारेमा अझै सहज महसुस गर्न सकेको छैन । यसैले कुष्ठरोग शारीरिक मात्र होइन, सामाजिक समस्या पनि हो । डाक्टर पनि यही समाजका अंश भएकाले अन्य रोग सरह यो रोगकै उपचारमा दत्तचित्त भएर लागेका डाक्टर निकै कम भेटिन्छन्।  तिनै विरलाकोटीका ...

नेपालमा मुटु सर्जरीको जग हाल्ने डाक्टर

कुनै समय सामान्य क्लिनिकका रुपमा सुरु भएको अहिलेको हिमाल अस्पतालका संस्थापक हुन् डा. लोकविक्रम थापा। तर, नेपालको चिकित्सा इतिहास नियाल्ने हो भने उनी निजी क्षेत्रको विकासमा मात्र अग्रसर देखिँदैनन्, केही उदाहरणीय कार्यमा जोडिएका भेटिन्छन्। बेलायतबाट एफआरसीएस गरेका यी...

बिरामीलाई आफन्त ठान्ने सर्जन

‘कसरी चिर्न सकेको हो ! मन सिरिङ्ग हुँदैन ?’ सर्जनले सामान्यतया आफन्त तथा साथीभाइबाट यस्तै प्रश्नको सामना गर्नुपर्छ ।  सर्जरी अर्थात् मानव अंगको चिरफार गर्ने काम । बिरामीको ज्यान चिरफार गर्ने सर्जन भन्ने बित्तिकै धेरैलाई ‘निर्दयी’ लाग्न सक्...

पढ्नै पर्ने