विचार/ब्लग

अचम्म तरिकाले घाउ निको भएको नतिजा आयो, हामी त छक्क पर्‍यौं

कीर्तिपुर अस्पतालमा काम गरिरहेको समयमा डा सुशील कोइराला र चिलीका डा नेल्सन पिन्टो आउनु भएको थियो। उहाँहरुले एलपिआरएफ (ल्युकोसाइट–प्लेटलेट रिच फाइब्रिन) विधिबारे जानकारी दिनु भयो। जटिल घाउमा मासु तथा छाला राखेर उपचार गरिरहेका हामीलाई यो विषय नौलो...

एलपिआरफबाट यति राम्रो नतिजा आउँछ भन्ने सोचेका पनि थिएनौं

हाम्रो अस्पतालमा एलपिआरएफ (ल्युकोसाइट–प्लेटलेट रिच फाइब्रिन) विधिबाट उपचार सुरु गराउने श्रेय डा सुशील कोइरालालाई जान्छ। उहाँलाई विगतमा मैले चिनेको पनि थिइनँ। वीर अस्पतालमा भेट हुँदा उहाँहरुले जटिल घाउको उपचार गर्न सक्ने यो विधिका विषयमा ‘प्रेजेन्टेस...

उपचारलाई कुर्न सक्दैन कालिकोट

देशमा धेरै परिवर्तन भए तर भूगोलले मात्र होइन, स्रोत-साधन र देशको केन्द्रबाटै कालिकोट उपेक्षित छ अझै पनि।  सन्दर्भ कालिकोटको स्वास्थ्य क्षेत्रको हो। जहाँ पूरै जिल्लामा मात्र एक अस्पातल छ। केही प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र छन्; जीर्ण अवस्थाका।  सम्पूर्ण देशको मापकमा ...

सबै जिल्ला अस्पतालमा जटिल घाउको सहज उपचार गर्ने उपकरण सहयोग गर्न तयार छौं

सन् २०१६ मा थाई इम्प्लान्ट एसोसिएसनको इम्प्लान्ट सिम्पोजिममा भाग लिन थाइल्यान्डको बैंकक गएको थिएँ। त्यहाँ डा पिन्टो लगायतका अन्य प्रोफेसरको लेक्चर मोडिएटर गर्ने जिम्मा मलाई दिइएको थियो। दन्त चिकित्सा र इम्प्लान्टका विषयमा प्रस्तुति थिए।करिब१ हजार जनाको सहभागिता थियो।त्यही स...

उपचार खर्च तोकिनैपर्छ

पेट्रोलको मूल्य तोकिएको हुन्छ। गाडीको र ट्याक्सीको भाडा तोकिएको हुन्छ। सुनचाँदीको भाउ हरेक दिन पत्रपत्रिकामा छापिएकै हुन्छ। फाइभस्टार होटल हुन् या चना र चिया बेच्ने पसल, मूल्यसूचीसहितको मेनु राखिएकै हुन्छ। पसलेलाई प्लेटको कति पर्छ भनेर सोधेरै खान पाइन्छ।  तर सोचौं...

जनप्रतिनिधिहरु स्वास्थ्यको महत्त्व बुझ

संघीय संरचनाको अभ्यास भर्खरै सुरु भएको छ । लामो समयदेखि चलेको केन्द्रिकृत प्रणालीमार्फत जनताले राज्यलाई महसुस गर्न नसकेका कारण संघीयता मार्फत विकेन्द्रीकरणको अभ्यास गर्न खोजिएको हो । यस प्रक्रियाका अन्य फाइदा छँदै छन्, मुख्य चाहिँ जनताको घरदैलोमै सिंहदरबार पुर्या‍उनु...

शव पहिचानमा दाँतको  महत्व

अनार दाना मोतीको लहर खोलेर हासन तिमीले हाँसे म हाँक्न सक्छु इन्द्रको आसन लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा लिखित ‘मुनामदन’ का यी हरफले  दाँतको महत्व मानिसको जीवनकालमा कति धेरै छ भनेर स्पष्ट पारिदिएको छ। हामीहरु कतिपय दाँतको समस्यालाई सामान्य मानी उपचार...

स्वास्थ्य सेवा प्रवाहका लागि हुनुपर्ने पुनर्संरचना

- डा प्रकाश ज्ञवाली स्वास्थ्य सेवा यस्तो संवेदनशील क्षेत्र हो, जसलाई कुनै सेकेन्ड पनि थाती राख्न सकिन्न। स्वास्थ्य सेवाको निरन्तर प्रवाहका लागि मन्त्रालयबाट भएको पहलबाट अहिलेका पदाधिकारीहरू जनताप्रति संवेदनशील भएका हुन् कि भन्ने भान हुन थालेको छ। सबै तहमा कार्यरत स्वास्...

स्वास्थ्य सेवामा नयाँ अवसर

स्थानीय, प्रदेश तथा प्रतिनिधि सभा निर्वाचनपछि नेपाल संघीयतामा अघि बढिसकेको छ । संविधान कार्यान्वयन गर्ने क्रममा कर्मचारीतन्त्रलाई सोहीअनुसारको संरचनामा लैजानु आजको आवश्यकता हो । त्यसैका लागि अहिले कर्मचारी समायोजन गर्न कर्मचारी समायोजन विधेयक र नियमावली आईसकेको छ । यस...

पिजी किन निःशुल्क हुनुपर्छ ?

शिक्षा एउटा यस्तो क्षेत्र हो जसमा व्यापारको कुनै स्थान हुँदैंन। तर पुँजीवादी पश्चिमी सभ्यताबाट आक्रान्त हाम्रो समाजमा त्यही सिद्धान्तको प्रभावले शिक्षा व्यापारको साधन नै बनेको छ। के हामी ‘भविष्यमा हाम्रो समाज शिक्षा व्यापारको यो चंगुलबाट पूर्ण रुपमा मुक्त हुनेछ&rsqu...

जहाँसुकै, जहिले पनि स्वास्थ्य सेवा पुर्‍याउन ७ सुझाव

विश्व स्वास्थ्य संगठनले सन् १९४८ देखि हरेक वर्ष अप्रिल ७ का दिन विभिन्न नाराका साथ मनाउने विश्व स्वास्थ्य दिवस यस वर्ष पनि आज 'Health Coverage : Everyone, Every where' (स्वास्थ्य सेवा सबैलाई : जहिले पनि जहाँ पनि’ भन्ने नाराका साथ मनाउन आह्वान गरेको छ। त्यसक...

युवा चिकित्सक चरम श्रम शोषणमा 

नेपाल गरिब मुलुक हो भनेर म मान्दिन। समुन्नत बनाउन नखोजिएको देश हो नेपाल। आवश्यकता र परिवर्तनकारी उर्जालाई निरुत्साहित गरिने प्रवृत्ति, नीतिनियम, सामाजिक न्यायले हस्तक्षेपकारी भूमिका खेलेको जस्तो स्पष्ट देखिने देश हो नेपाल।  देशले बुझ्नुपर्छ, हरेक मानिसले यस धर्...

किन खानु हुन्न जंकफुड ?

केटाकेटी हुन् या वयस्क, महिलाहुन् या पुरुष, घरमाहोस् या रेष्टुराँमाआजकालजताततै जंकफुडको बोलवाला बढ्दै गएकोछ । सजिलै पाइने र पकाउन पनि मिहिनेत गर्न नपर्ने भएकाले बढ्दो रुपमा नेपालीको रोजाईमा जंकफुड पर्दैगएको देखिञ्छ।  के हो जंकफुड ? हानिकारक चिल्लो,नुन र...

 पाठक प्रतिक्रिया: भाडाको कोठामा रहेको अस्पताल अहेबको भरमा, यो भन्दा लाजमर्दो कुरा के हुन सक्छ र सरकार ? 

नेपालको संविधान २०७२ ले   स्वास्थ्यलाई मौलिक हकअन्तर्गत राखेको  छ।  नेपालको स्वास्थ्य नीति २०७१ को रणनीति खण्डको उपदफाले पनि स्वास्थ्यसेवाबाट कोही वञ्चित हुन नपर्ने भनी प्रष्ट पारेको छ। स्वास्थ्यखबर डटकममा 'सरकारी अस्पतालको बेहाल : भाडाको ३ कोठामा अहे...

औषधि पसलेका कथाव्यथा

हरेक पेशाका आ–आफ्नै प्रकृति, विशेषता हुन्छन् । आ–आफ्नै उद्देश्य हुन्छन् । तीमध्ये औषधि पसलको व्यवसाय सबैभन्दा सम्वेदनशिल मानिन्छ । त्यसैले यो आयमुखीभन्दा पनि सेवामुखी पेशा हो । तर यसो भन्दैमा औषधि पसल ‘देवघाटका निःशुल्क भोजनालय’ जस्ता  पनि हो...

माननीय स्वास्थ्य राज्यमन्त्रीज्यू, यी कुरामा ध्यान दिने कि ?

माननीय स्वास्थ्य तथा जनसंख्या राज्यमन्त्रीज्यू ! नमस्कार ! सर्वप्रथम यहाँलाई हार्दिक वधाई । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले निकै लामो समय पश्चात यहाँ जस्तो गतिशिल महिला नेतृत्व पाएको छ, स्वास्थ्यलाई आफ्नो सरोकारको विषय  बनाएका हामी उत्साही छौं। संघीय शासन प्रणाली...

कसले रोक्ने चिकित्सकीय लापरवाही, कसरी रोक्ने ?

चिकित्सा अध्ययनको शुरुवाती दिनबाटै हामीलाई सिकाइएको हुन्छ लापरवाही गर्नुहुँदैन । यो सहनयोग्य कुरा होइन पनि । यति हुँदाहुँदै पनि संसारको कुनै पनि अस्पताल वा चिकित्सक यस्ता घटनाबाट चोखा हुँदैनन् । आखिर किन हुन्छ लापरवाही ? लापरवाही न्यूनिकरण गर्न के–कस्ता नीति ...

यसकारण शुक्रबारलाई बनाउँ सरसफाईको बार 

प्रदूषणको आँकडामा नेपाल विश्वका १ सय ७८ देशमध्ये १ सय ७७ औ स्थानमा  छ । जसले गर्दा आममानिसमा धेरै प्रकारका श्वासप्रवाससम्बन्धी रोग देखिइरहेका छन् । प्रदूषण र त्यसले जनस्वास्थ्यमा पार्ने समस्या समाधानमा सरकारी निकायको कमजोरी होला । तर हाम्रो आफ्नै कार्य क्षेत्र सफा राख्न ...

यसकारण चाहिन्छ किशोरी शिक्षा

किशोरी शिक्षा र स्वास्थ्यका विषयमा संसारभर धेरै बहस भैरहेका बेला भारतमा गरिएको एक राष्ट्रिय सर्वेक्षणमा तिनीहरुबीच गहिरो सम्बन्ध हुने गरेको तथ्य फेला परेको छ। भारत सरकारले २०१५–१६ मा गरेको देशव्यापी पारिवारिक स्वास्थ्य सर्वेक्षण अध्ययन गर्दा किशोरी अवस्थामा १२ वर्ष अ...

जिब्रोको गरिमा, मीठो बोलीमा

चाबहिलको गोपीकृष्ण पुलबाट हनुमानस्थान जाँदा सधैं झैं सार्वजनिक यातायात चढ्ने क्रममा म केही दिन अघि नेपाल यातायातको गाडी चढें । चालकको तीन सिट पछाडि झ्यालमा बसेर यसो अगाडि हेर्दा त्यहाँ लेखिएको थियो– ‘जिब्रोको गरिमा, मीठो बोलीमा।’ जनचेतनाका ...

पढ्नै पर्ने