विचार/ब्लग

मुलुकी ऐन : चिकित्सकलाई पुरस्कार कि दण्ड ?

स्वास्थ्य क्षेत्र अत्यन्तै सम्बेदनशिल क्षेत्र हो। जनस्वास्थ्यको विषय भएकाले पनि स्वास्थ्यलार्इ सबै भन्दा मुख्य रुपमा लिइन्छ। नेपालको तथ्याङ्क हेर्ने हो भने प्रत्येक दिन लगभग हजारौं जनता विरामी भई उपचारकालागि जाने गर्छन्। सो मध्ये कति विरामीहरुको स्वास्थ्य अत्यन्तै नाजुक प्रकृतिको हुन्छ।...

चोरलाई चौतारो, साधुलाई शूली?

'इन्टर्नशिपमा  खुब मोज गर्नुपर्छ, खासै जिम्मेवारी  हुन्न । काम अलिअलि ठग्नु पनि केही हुन्न' भन्थे साथीहरु। हो कि जस्तै लाग्थ्यो। इन्टर्नशिपको पहिलो दि देखि नै मानसिकता अलिअलि  भएपनि  काम ठग्ने भन्ने थियो। दिन बित्त्दै गयो, रेसिडेन्ट  द...

मभित्र मरिसकेको डाक्टर कसले ब्युँत्याइदेला ? (कविता)

मुलुकी संहिता एेन! मुलुकी फौजदारि कार्यविधी! उत्तेजित भिड ! हातपात र ज्यान मार्ने धम्कि!! हत्याराको ट्याग! अनि अपराधी सरि हतकडी !! यो सनसनीपूर्ण चक्रब्युह अड्किएको मेरो पेशा! यो सङ्कटकालमा त्रसित काँपिरहेको मेरो हात !! यो भयावह अवस्थामा निसासिएको...

सुचारु छ इमरजेन्सी सेवा {कविता}

ऊ आज  किन्ने बस्तु होइन बेच्ने बस्तु पनि होइन  सवैलाई नभै नहुने  नाइँ भन्न नमिल्ने  बाइ भन्न नमिल्ने  स्वास्थ्य सेवाको जिम्मेदार ऊ, तर उसलाई नीतिले किन्ने र बेच्ने भाँडो बनाइदियो आज । जीवन र मृत्यु  बीच दूरी बनाउन प्रयत्न गर्ने&n...

तीजको बेला डाक्टरसा'बको सुन्नु बिरहे

हे...हे माथी हेर्दा काली लेक तल हेर्दा निरहे। तिजको बेला डाक्टरसा'बको सुन्नु बिरहे ।। हे...हे घुँडा धस्दै पढ्दा पढ्दै एमडी/डिएम सक्दा चालिस। अझै बिहे गर्न भ्याउन्नन् घरबार खाली छ।। हे...हे ठूला–ठूला महत्वकांक्षा राख्छन् घरमा परिवार। तीस हजारको जागिर...

बंगलादेशमा मेडिकल शिक्षाः कन्सलटेन्सी इमानदार र विद्यार्थी चनाखो नहुँदा समस्या

नेपालका मेडिकल कलेजपछि विद्यार्थीहरूको पहिलो रोजाइ बंगलादेश परेको छ। विगतमा चीन थियो। नेपालबाट नजिकको देश भएकाले पनि बंगलादेश रोजाइमा परेको हो। तर, जसरी विद्यार्थी जाने क्रम बढ्दै गयो, विकृति थपिएका थपियै छन्।  बंगलादेशमा रहेका निजी मेडिकल कलेजमध्ये ७०...

जेनेरिक कि ब्रान्ड बहस: फर्मासिस्टको चाहिं 'इथिक्स' हुँदैन र ?

बिगत केही दिनदेखि सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमा एउटा कुरोले निकै स्थान लिइराखेको छ। सायद ट्विटरमा भए ट्रेण्डिङमै पर्थ्यो होला।  गत हप्ता संसदमा प्रस्तुत बिधेयक 'जनस्वास्थ्य सेवा सम्बन्धमा'मा अनिवार्य रुपमा जेनेरिक नाममा औषधीि सिफारिस गर्नुपर्ने (तर बिशेष&nbs...

सम्बन्धनको विषयलार्इ लिएर बारम्बार नाम समेत जोडेर सोधिरहँदा असाध्यै चित्त दुख्छ – माथेमा [भिडियोे]

हामीले बडो निष्पक्ष भएर अध्ययन गर्यौं। जसरी हामीले १० वर्ष उपत्यकाभित्र मेडिकल कलेजलार्इ सम्बन्धन दिनुहुँदैन भन्यौं, अध्ययन गरेरै भनेका हौं। १० वर्ष मात्रै होइन, १५ वर्ष पनि हुनसक्छ। त्यो त परिवर्तन हुँदै जान्छ।  तर हामीले जसरी १० वर्ष भनेका छौं, त्यो कुनै आउन लागे...

अब गैर नाफामुखी मेडिकल कलेजलाई मात्रै सम्बन्धन दिने व्यवस्था गरौं– डा भगवान कोइराला (भिडियो)

ऐनलाई अल्पकालिन र दीर्घकालिन प्रभाव विश्लेषण गरेर हेरिनुपर्छ । केही कुराले अहिले सजिलो बनाउँछ तर दीर्घकालमा त्यस्ता कुराले समस्या ल्याउँछन् । माथेमा आयोगको प्रतिवेदन जस्ताको त्यस्तै ऐनमा आउनुपर्छ भन्ने मलाई लाग्दैन।  धेरै विवाद आशय पत्र र सम्बन्धनको दफामा आइरहेको छ...

संसदीय समितिमा डा अर्जुन कार्कीको संशोधन प्रस्तावः चिकित्सकलाई चिकित्सा शिक्षा विज्ञका रुपमा परिभाषित गर्नुहुँदैन [भिडियो]

काठमाडौं- नेपालमा चिकित्सा शिक्षाका कस्तो, केका लागि र कसरी लैजानुपर्छ भनेर घनिभूत छलफल गरेर आएको दस्ताबेज हो माथेमा आयोगको प्रतिवेदन । यसैको भावना र मर्ममा टेकेर ऐन बनेको हो । मोटामोटी ऐनको स्प्रिट ठिक छ भन्ने लागेको छ ।  दुईचार प्राविधिक कुरा छन् । ऐन पे...

दोषी सरकार, कारबाहीको व्यवस्था डाक्टरलार्इ !

'डाक्टरले मान्छे मार्न पनि छुट पाउनुपर्ने' भन्ने तर्क सुनिन थालेको छ।  यसमा मेरो मेरो बिमति छ र भिन्न दृष्टिकोण छ। गलत ठाउँमा चिरिदिने, गलत उपचार गरिदिनेलगायत अरु थुप्रै यस्ता 'ग्रस नेक्लिजेन्स' केही डाक्टरबाट हुन सक्छन्। त्यसरी लापरवाही गर्ने ...

संघीयतामा विग्रँदो स्वास्थ्य सेवाको सुधार कसरी ?

देश अहिले संघीय गणतन्त्र मुलुक भएको छ, । राज्यका तीनै तहको गठन भएको छ । त्यसैपनि विग्रँदो स्वास्थ्य सेवाको अवस्थालाई वर्तमान संघीय संरचनामा सामाजिक विकासमा गाभेर तहसनहस पारिएको छ । सन् १९७८ मा अल्माआटामा भएको प्राथमिक स्वास्थ्य सेवाको अवधारणाको अनुमोदन पश्चात् हाम्रो स्वा...

स्याल र कुखुराको कथा: जेनेरिक औषधिको बहस

अहिले बजार तातिरहेको एउटा बहस छ, औषधि जेनेरिक नाममा लेख्ने कि ब्रान्ड नाममा। यो लेख लेख्नु अगाडि एउटा कथाबाट सुरु गर्न चाहन्छु! एउटा गाउँमा एउटा फटाहा मान्छे बस्थ्यो! साँझ परेपछि 'स्याल आयो' भनेर ठूलो हल्ला गर्थ्यो। गाउँमा स्याल लागेको भनेर गाउँमा पुरै ...

चिकित्सकलाई हतोत्साही नबनाऊ

भदौ १ देखि लागू भएको मुलुकी अपराध संहिताले चिकित्सा क्षेत्रमा निकै हलचल ल्याएको छ । ऐनमा भएको केही व्यवस्थाले उपचार सेवा नै प्रभावित हुन सक्ने चिन्ता सरोकारवालाहरूले व्यक्त गरेका छन्। अहिले चर्चामा रहेका व्यवस्था हुन्– दफा २३१ र २३२ । दफा २३१ मा ‘बदनियत...

डाक्टरलार्इ कानूनले कस्दा यसरी फस्दैछन् बिरामी

मुलुकी अपराध ऐन–२०७५  लागु भएसँगै मेरो चिकित्सक वृत्तमा धारा २३१ र धारा २३२ को विषयले चर्चा पायो।  गुगलमा खोजी हेर्दा थाहा पाएँ धारा २३१ मा व्यवस्था गरिएको छ– बदनियत चिताई इलाज गर्न नहुने। त्यस्तै, २३२ मा उल्लेख छ– लापारबाही वा हेलचेक्...

चिकित्सा अजम्बरी बनाउने विद्या हो र, चिकित्सक अजम्बरी छन् र!

नेपाल सरकारले यही भदौ १ गतेदेखि लागु गरेको मुलुकी अपराध (संहिता) ऐन २०७४ ले इलाज सम्बन्धि कसुर परिच्छेद १९ (उपदफा २३०, २३१, २३२, २३८, २३९) मा चिकित्सकीय पेशाको नै मान मर्दन हुने जुन प्रावधान राखेको छ, त्यसले गम्भिर बनाएको छ। हाम्रो जस्तो सिमित स्रोत साधन भएको ...

औषधिमा जेनेरिक नामको जञ्जाल

सानो हुँदा आमाले पाउरोटी किन्न पठाउनुभो । पसलमा गएर पाउरोटी मागेँ । पसलेले एउटा दियो । घरमा आएर गाली खाइयो। नराम्रो वाला परेछ । आमाले फेरि पसल गएर फलानो नामको पाउरोटी ल्याउनु भनेर पठाउनुभयो। लुरुलुरु गएँ, पाउरोटी साटेँ र फर्केँ । दोहोरो हिँड्नुपरेकोमा रिसाउ...

समस्याग्रस्त स्वास्थ्य प्रयोगशाला, के हुन सक्छन् समाधानका उपाय ?

रोग पत्ता लगाउने, रोगको स्थिति पत्ता लगाउने, उपचारपछि रोगको अवस्था के कस्तो छ भनेर जानकारी लिन प्रयोगशाला परीक्षण गरिन्छ । यो बिरामीसँग मात्र सम्बन्धित नभइ स्वास्थ्य क्षेत्रसँग सम्बन्ध राख्ने सबै तह र तप्कासँग अन्तरसम्बन्धित छ । स्वास्थ्य क्षेत्रको आवश्यकतालाई महशुस गर्दै विभि...

स्वास्थ्य क्षेत्रका तनाव व्यवस्थापनका लागि बेलायतबाट सिक्नुपर्ने कुरा

हामी सबै सफल सुखी र स्वस्थ  जीवन जिउन चाहन्छौं र आफू अथवा आफ्नो परिवारमा कसैको बिरामी भइ वा दुर्घटनामा परेर मृत्यु हुनसक्छ भन्ने बारेमा  सोच्न पनि सक्दैनौं । हर खतराबाट बचाइ आफूलाइ कसरी सुरक्षित राख्न सकिन्छ भन्ने कुरालार्इ मानव मात्र होइन, हरेक जीवले आफ्नो ज...

कृपया डाक्टरलाई ‘मानिस’कै रुपमा गरीखान दिनुहोस् !

एउटै अस्पतालका दुई भिन्न परिदृष्य : १. एउटा सिकिस्त ६५ वर्षे वृद्धा जटिल शल्यक्रिया पश्चात् निको भएर घर फर्कने तरखरमा छिन् । उनको परिवार त्यहाँको चिकित्सकको गुणगान गरेरै थाक्दैनन् । उज्यालो अनुहारमा तिनी पनि सो चिकित्सकलाई ‘भगवान्’कै उपमा दिन पनि पछि पर्दिनन्।...

पढ्नै पर्ने