टिप्स/जानकारी

घाममा अनुहार डढ्न नदिने उपाय

डा. सोनिया गुप्ता, छाला रोग विशेषज्ञ

यतिखेर कडा घाम लाग्छ । थौरै घाममा निस्कँदा पनि अनुहारको छाला डढ्ने समस्या हुन्छ । त्यसैले सक्दो घाममा ननिस्कन पाए हुन्थ्यो भन्ने सबैलाई लाग्छ । तर, घाममा ननिस्किएर दैनिकी चल्दैन । चिसो मौसममा भन्दा गर्मीमा छालामा देखिने समस्या फरक हुन्छन् । गर्मीमा छाला कालो हुने मात्रै होइन, चायाँपोतो आउने र अनुहारमा कालो धब्बा बस्ने समस्या हुन सक्छ । छालामा चिल्लोपना बढी देखिन्छ । यो मौसमका कारण हुने नियमित प्रक्रिया भए पनि धेरैलाई समस्या लाग्छ ।

किन निस्कन्छ चिल्लोपना ?

गर्मीका कारण ताप शरीरको भित्री भागसम्म पुग्छ । घाममा निस्कँदा यसका किरणले छालाभित्र रहेको तेलीय पदार्थ पगालिदिन्छ । त्यही पदार्थ बाहिर निस्कन्छ । त्यसपछि धेरैले आफ्नो अनुहारमा चिल्लोपना बढेको भनेर समस्याका रुपमा प्रस्तुत गर्छन् ।

यसका लागि क्लिनिङ लोसनको प्रयोग गर्नुपर्छ । जसले सतहमा भएको अनावश्यक पदार्थ सफा गर्छ । क्रिमयुक्त मस्चराइजर प्रयोग गर्नेले यो मौसममा जेल वा लोसनमा भएको मस्चराइजर प्रयोग गर्नु लाभदायी हुन्छ ।

चिल्लो निस्कन रोक्नु हुँदैन । बरु यसलाई पटक–पटक कसरी सफा गर्ने भन्नेमा सोच्नुपर्छ । यसका लागि तेल सोस्ने खालको पेपर पाइन्छ बजारमा । त्यसको प्रयोग गर्न सकिन्छ । यो समयमा सूर्यका किरणले छालाका केही अंश नाश गर्न सक्छ । मरेका अंशका कारण अनुहारमा धब्बा देखिन थाल्छन् । यसका लागि त्यसलाई निकाल्ने विधि अपनाउन सकिन्छ । तर, यो जथाभावी गर्नुहुँदैन । चिकित्सकको सल्लाहअनुसार मात्रै अपनाउनुपर्छ ।

सनस्क्रिन कस्तो लगाउने ?

अहिले घाममा निस्कनुअघि सनस्क्रिन लगाउनुपर्छ भन्ने जानकारी धेरैलाई छ । तर, सनस्क्रिन पनि प्रत्येक व्यक्तिको छालाको बनोटअनुसार फरक हुन्छ भन्ने जानकारी कमैलाई हुन्छ ।

सूर्यबाट निस्किने अल्ट्राभायोलेट किरणले स्किनमा हुने मेलेनिन बनाउन सेललाई नोक्सान पु¥याउँछ । स्किन क्यान्सर यसको सबभन्दा ठूलो असर हो । सूर्यबाट दुई प्रकारका अल्ट्राभायलेट किरण धर्तीसम्म पुग्छन्, युभिए र युभिबी । युभिबीलाई सन प्रोटेक्सन फ्याक्टर (एसपिएफ)ले रोक्न सक्छ । यसको अधिक मात्राले युभिबी किरण रोक्न सहयोग गर्छ ।

जब राम्रो सनस्क्रिनका बारेमा सोचिन्छ त अक्सर अधिक एसपिएफ रहेको क्रिममा आँखा रोकिन्छ । एसपिएफले युभिबी किरणलाई रोक्छ तर युभिएले स्किनलाई वास्तवमै नोक्सान पु¥याउँछ । एसपिएफसँगै सनस्क्रिनमा युभिएको कम्बिनेसन पनि जरुरी छ । त्यसैगरी जिंक अक्साइड, टाइटेनियम डाइअक्साइड, एक्मसुले र अक्सिबेजान पनि हुन जरुरी छ । युभिए र युभिबी दुइटै सही सनस्क्रिन हुन् तर यी एसपिफमा निर्भर हुन्छन् ।

यी सनस्क्रिनबारे जानकार भएकाले थाहा पाउँछन् । तर, कतिपयले सनस्क्रिनबारे धेरै नबुझेका कारण जस्तोसुकै प्रयोगमा ल्याउँछन् । छालामा चिल्लोपना बढी भएकाले चिल्लोपना बढाउने खालकै सनस्क्रिन प्रयोगमा ल्याएको पनि हुन सक्छन् । त्यसैले सनस्क्रिनको प्रयोग पनि सक्दो छालासम्बन्धी चिकित्सकको सिफारिसअनुसार गर्ने बानी बसाल्नुपर्छ । एकपल्ट लिएको सल्लाहले वर्षाैंसम्म काम गर्छ ।

कसरी लगाउने सनस्क्रिन ?

सनस्क्रिन लगाउने तरिका पनि जान्नु जरुरी छ । प्रायः घरबाट निस्कनै लाग्दा ढोकामा पुगेर सनस्क्रिन लगाउँछन् । तर, घरबाहिर निस्किनु १०–१५ मिनेट पहिले सनस्क्रिन लगाउनुपर्छ । दुई–तीन घन्टा घरबाहिर भएपछि फेरि सनस्क्रिन लगाउनुपर्छ । अक्सर सनस्क्रिन त्यस्तो मान्छेले लगाउनुर्छ, जो धेरै घाममा रहन्छन् । त्यसैगरी कम्प्युटरका अघिल्तिर धेरै समय रहनेका लागि पनि सनस्क्रिन लगाउनु जरुरी छ । स्विमिङ खेल्ने वा अरु नै खेलकुदमा सहभागी हुनेले वाटरफ्रुफ सनस्क्रिनको प्रयोग गर्दा राम्रो हुन्छ ।

डन्डीफोर हटाउने ७ घरेलु उपाय

किड्नी जोगाउन के गर्ने ?

गर्मीमा किन आउँछन् घमौरा र कसरी जोगिने ?

swasthyakhabar

प्रतिकृया दिनुहोस

पढ्नै पर्ने

Nepali Live