कलेजोमा बोसो जम्ने समस्या अर्थात् 'फ्याटी लिभर' पछिल्लो समय बढ्दो क्रममा छ। जीवनशैलीमा आएको परिवर्तन, मद्यपान, मधुमेह (सुगर), र उच्च रक्तचाप (प्रेसर) लगायतका कारणले फ्याटी लिभरको समस्या बढ्दै गएको चिकित्सकहरू बताउँछन्।
फ्याटी लिभरले विभिन्न चरणहरू पार गर्दै जाँदा कलेजो फेलसम्मको अवस्था आउन सक्ने भएकाले समयमा नै यसको पहिचान तथा नियन्त्रण गर्न आवश्यक रहेको कलेजो रोग विशेषज्ञ डा. पुकार थापा बताउँछन्। उनका अनुसार कतिपय अवस्थामा हाम्रो गलत खानपानले पनि कलेजोलाई गम्भीर असर गरिरहेको हुन्छ।
फ्याटी लिभरको समस्या नियन्त्रण गर्न निम्न उपायहरू अपनाउन सकिन्छ:
१. खानपान र आहार
मद्यपानको पूर्ण त्याग: रक्सीको सेवनले कलेजोमा सीधा असर गर्ने भएकाले यसको सेवन पूर्ण रूपमा बन्द गर्नुपर्छ।
चिनी र मैदाजन्य खानेकुरा बार्ने: कोल्ड ड्रिंक्स, आइसक्रिम, चिनी, बिस्कुट, र मैदाबाट बनेका परिकारहरू खान बन्द गर्नुपर्छ।
हरियो सागसब्जी र फलफूल: आफ्नो दैनिक आहारमा हरियो सागसब्जी, ताजा फलफूल, फाइबरयुक्त खाना, र ओट्स समावेश गर्नुपर्छ।
स्वस्थ पेय पदार्थ: बिहान खाली पेटमा मनतातो पानी, ग्रिन टी, वा ब्ल्याक कफीको सेवन कलेजोको बोसो घटाउन निकै उपयोगी मानिन्छ।
२. जीवनशैली र व्यायाम
तौल नियन्त्रण: यदि तपाईंको तौल बढी छ भने शरीरको कुल तौलको कम्तीमा ५ देखि १० प्रतिशतसम्म तौल घटाउनुपर्छ।
नियमित व्यायाम: दैनिक कम्तीमा ३० देखि ४० मिनेटसम्म छिटो-छिटो हिँड्ने (Brisk Walking), दौडिने, वा साइक्लिङ गर्ने जस्ता व्यायाम गर्नुपर्छ।
३. स्वास्थ्य परीक्षण र औषधि व्यवस्थापन
दीर्घ रोग नियन्त्रण: यदि तपाईंलाई मधुमेह वा उच्च कोलेस्ट्रोलको समस्या छ भने नियमित औषधि सेवन गरी तिनलाई सधैँ नियन्त्रणमा राख्नुपर्छ।
चिकित्सकको सल्लाह: चिकित्सकको परामर्शविना कुनै पनि दुखाइ कम गर्ने औषधि वा जथाभाबी अन्य औषधिको प्रयोग गर्नुहुँदैन।
