मासु खाँदा घाँटीमा हड्डी अड्किने समस्या सामान्य जस्तो लागे पनि यसले गम्भीर स्वास्थ्य समस्या निम्त्याउन सक्छ। विशेषगरी कुखुरा, खसी तथा माछाको हड्डी घाँटीमा अड्किँदा कतिपयले हातका औँला, चिम्टा वा अन्य वस्तुको सहायताले आफैँ निकाल्ने प्रयास गर्छन्। तर, यस्तो प्रयासले घाँटीमा चोट लाग्ने, हड्डी अझ गहिरो धसिने र रक्तस्राव हुने जोखिम बढाउन सक्छ।
स्वास्थ्यकर्मीहरूले घाँटीमा हड्डी अड्किएको अवस्थामा जथाभावी निकाल्ने प्रयास नगर्न र आवश्यकताअनुसार तत्काल स्वास्थ्य संस्थामा जान सुझाव दिएका छन्।
हड्डी अड्किँदा किन खतरनाक हुन्छ?
घाँटीमा हड्डी अड्किँदा दुख्ने, निल्न गाह्रो हुने, थुक निल्न नसक्ने, घाँटीमा केही अड्किएको महसुस हुने तथा रगत देखिने जस्ता लक्षण देखिन सक्छन्। धारिलो हड्डीले घाँटी वा खाना नलीमा घाउ बनाउन सक्छ। गम्भीर अवस्थामा खाना नलीमा प्वाल पर्ने वा संक्रमण हुने जोखिमसमेत रहन्छ।
यदि हड्डीले श्वासप्रश्वासको बाटो अवरुद्ध गर्यो भने अवस्था झन् जटिल बन्न सक्छ। सास फेर्न नसक्ने, बोल्न नसक्ने वा प्रभावकारी रूपमा खोकी लगाउन नसक्ने अवस्था देखिएमा यो आपत्कालीन स्थिति हो।
भातको डल्लो वा अन्य खानेकुरा निल्नु हुँदैन
हड्डी अड्किएपछि भातको ठूलो डल्लो, रोटी, केरा वा अन्य खानेकुरा निलेर हड्डी तल धकेल्ने घरेलु उपाय अपनाउने चलन छ। तर, यसले हड्डी अझ गहिरो धसाउन वा चोट बढाउन सक्छ। औँला, चिम्टा वा अन्य वस्तु घाँटीभित्र घुसाएर निकाल्ने प्रयास पनि गर्नु हुँदैन।
हड्डी अड्किएको शङ्का भएमा थप खानेकुरा वा पानी जबरजस्ती निल्ने प्रयास नगर्नुहोस्। हड्डी निकाल्नका लागि बान्ता गराउने प्रयाससमेत नगर्नुहोस्। स्वास्थ्यकर्मीले परीक्षण गरेर सुरक्षित तरिकाले हड्डी निकाल्न सक्छन्।
कहिले तुरुन्त अस्पताल जाने?
सास फेर्न गाह्रो हुने, निल्न नसक्ने, र्याल बगिरहने, घाँटीमा तीव्र दुखाइ हुने, रगत आउने वा छाती दुख्ने लक्षण देखिएमा तुरुन्त आपत्कालीन स्वास्थ्य सेवा लिनुपर्छ। श्वासप्रश्वास अवरुद्ध भएको अवस्थामा स्थानीय आपत्कालीन सेवामा सम्पर्क गर्नुहोस् र तालिमप्राप्त व्यक्तिबाट उपयुक्त प्राथमिक उपचार गराउनुहोस्।
हड्डी अड्किएको अनुभूति सामान्य देखिए पनि लक्षण कायम रहेमा चिकित्सकबाट जाँच गराउनु आवश्यक हुन्छ। कहिलेकाहीँ हड्डी निस्किसकेपछि पनि घाँटीमा घाउ भएका कारण अड्किएको जस्तो महसुस हुन सक्छ, तर परीक्षणबिना त्यसलाई सामान्य ठान्नु हुँदैन।
सावधानी नै सबैभन्दा राम्रो उपाय
मासु खाँदा साना हड्डी छुट्याएर बिस्तारै खाने, खाना राम्ररी चपाउने र बालबालिकालाई हड्डी भएको मासु दिँदा विशेष ध्यान दिने बानीले यस्तो जोखिम कम गर्न सक्छ।
याद राख्नुहोस्: घाँटीमा हड्डी अड्किँदा घरेलु उपाय अपनाएर समय खेर नफाल्नुहोस्। आफैँ निकाल्ने प्रयासभन्दा सुरक्षित चिकित्सकीय उपचार रोज्नुहोस्।
