दशैं सकिएको छ, तिहार आउन बाँकी छ। धेरैको कामबाट बिदा पनि होला, र हिमालको काखमा पुग्ने रहर पनि। आकाश खुलेको छ, हिमाल छर्लङ्ग देखिन्छन्, त्यसैले दशैं र तिहारबीचको यो समय नेपालमा पदयात्राका लागि सबैभन्दा राम्रो मानिन्छ।
तर हिमाल जति सुन्दर छ, त्यति नै सावधानी पनि माग्छ। उचाइ (लेक) ले कसैलाई छुट दिँदैन, न नयाँलाई, न अनुभवीलाई, न तन्दुरुस्तलाई। यो कुरा मैले किताबबाट होइन, आफ्नै तीतो अनुभवबाट सिकेँ।
मेरो गोसाइँकुण्ड अनुभव
दुई वर्षअघि म गोसाइँकुण्ड गएको थिएँ, र त्यहाँ जे भयो, त्यसले मलाई धेरै सिकायो, र म बल्लबल्ल बचेँ पनि।
म नुवाकोटमा कामको सिलसिलामा पुगेको थिएँ, र त्यहीँबाट गोसाइँकुण्ड निस्किएँ। पहिले नै योजना नभएकाले न्यानो लुगा पनि लगेको थिइनँ। सामान्यतया पाँच दिन लाग्ने यात्रा तीन दिनमा सक्नु थियो। गोसाइँकुण्ड (४,३८० मिटर) पुग्नैपर्छ भनेर पहिले त्यहाँसम्म धेरै दौडिएँ, अनि थाकेपछि पनि पातलो लुगामै फेरि दौडिएँ। करिब २३० मिटर माथि रहेको सूर्यकुण्ड (४,६१० मिटर) पुग्छु भनेर एक्लै उक्लिएँ। डायमक्स (Acetazolamide) झोलामा थियो, तर खाएको थिइनँ।
सूर्यकुण्डबाट गोसाइँकुण्ड फर्कनेबित्तिकै लेकले समात्यो। वाकवाकी, टाउको टनटनी दुख्ने, आँखा धमिलो हुने, नङ निलो हुने र यति कमजोरी कि उभिन पनि सकिनँ। खाना खान मन लागेन, बान्ता रोक्न मात्र संघर्ष गरिरहेको थिएँ। हामी तुरुन्तै तल झर्यौं। ती लक्षणको चिकित्सकीय पुष्टि गरिएको थिएन, तर आज बुझ्छु, ती गम्भीर संकेत थिए।
त्यो दिन मलाई आफैंलाई अनुभूति भयो: पहाडमा जित्नु भनेको टुप्पोमा छिटो पुग्नु होइन, आफ्नो शरीरको संघर्ष सुन्नु हो। आफैं गल्ती गरेर सिक्नुभन्दा अरूको गल्तीबाट सिक्नु बुद्धिमानी हो। हजुरहरू मेरो त्यो गल्तीबाट सिक्नुहोस्।
लेक लाग्नु भनेको के हो?
माथि जाँदै गर्दा हावामा अक्सिजनको चाप घट्छ। शरीरलाई त्यो वातावरणमा बानी पर्न समय चाहिन्छ। छिटो माथि पुग्दा शरीरले भ्याउँदैन र लेक लाग्छ। यसलाई Acute Mountain Sickness (AMS) भनिन्छ। सामान्यतया २,५०० मिटरभन्दा माथि यसको जोखिम सुरु हुन्छ।
सम्झन सजिलो सूत्र: बिस्तारै चढ्ने, पर्याप्त पानी पिउने, लेक लागे तल झर्ने।
लेक लाग्दा देखिने लक्षणहरू
सामान्य लेक (AMS):
• टाउको दुख्ने (सबैभन्दा मुख्य लक्षण)
• वाकवाकी लाग्ने, बान्ता हुने, खाना मन नलाग्ने
• असामान्य थकाइ र कमजोरी
• रिँगटा लाग्ने
उचाइमा राति निद्रा बिग्रनु सामान्य हो, तर निद्रा नलाग्नु मात्र लेकको पक्का संकेत होइन।
आफैं जाँच्ने सजिलो तरिका: माथि पुगेपछि टाउको दुख्यो र साथमा वाकवाकी, थकाइ वा रिँगटामध्ये कुनै एक पनि छ भने लेक लागेको हुन सक्छ। “थकाइ मात्र हो” भनेर नटार्नुहोस्।
खतरनाक अवस्था (तुरुन्तै तल झर्नुपर्ने):
• दिमाग सुन्निने (HACE): सीधा हिँड्न नसक्ने, लरखराउने, अलमलिने, असामान्य व्यवहार, अत्यधिक निद्रा वा बेहोस हुने
• फोक्सोमा पानी जम्ने (HAPE): आराम गर्दा पनि सास फुल्ने, लगातार खोकी, गुलाबी फिँजसहितको खकार, ओठ-नङ निलो हुने
बालबालिकामा: साना बच्चाले टाउको दुख्यो भन्न सक्दैनन्। रुन्चे हुने, खाना नखाने, खेल्न नमान्ने वा धेरै सुत्ने भए लेक लागेको हुन सक्छ।
लेक लाग्यो भने के गर्ने?
टाउको दुख्ने, वाकवाकी लाग्ने वा असामान्य थकाइ महसुस भए त्यसलाई बेवास्ता नगर्नुहोस्। लेक लागेको शंका भए थप माथि नचढ्नुहोस्, त्यहीँ आराम गर्नुहोस्। आराम गर्दा पनि सुधार नभए वा लक्षण बढ्दै गए साथीसँगै सुरक्षित रूपमा तल झर्नुहोस्।
हिँड्दा लरखराउने, होस हराउने वा आराममै सास फुल्ने अवस्था चिकित्सकीय आपत्कालीन अवस्था हो। तुरुन्त उचाइ घटाउनुहोस्, उपलब्ध भए अक्सिजन दिनुहोस् र उद्धार तथा उपचारको व्यवस्था गर्नुहोस्। औषधि खाएर लक्षण दबाउँदै माथि चढिरहनु ज्यानै जाने गल्ती हुन सक्छ। गन्तव्य छुट्ला, योजना बिग्रेला, तर ज्यान सबैभन्दा ठूलो हो।
हिमालयन रेस्क्यु एसोसिएसन (HRA) ले मनाङ र फेरिचेमा पदयात्रा मौसममा स्वास्थ्य सहायता केन्द्र सञ्चालन गर्छ। ती क्षेत्रमा जाँदै हुनुहुन्छ भने यसबारे थाहा राख्नुहोस्।
सबैभन्दा ठूलो गल्ती: एकै दिनमा धेरै माथि पुग्नु
Wilderness Medical Society (WMS) को निर्देशिका अनुसार ३,००० मिटरभन्दा माथि पुगेपछि एक दिनमा सुत्ने ठाउँको उचाइ ५०० मिटरभन्दा बढी बढाउनु हुँदैन। हरेक ३–४ दिनमा (वा हरेक १,००० मिटर चढेपछि) एक दिन आराम गर्नुपर्छ। दिउँसो घुम्न माथि जान मिल्छ, तर सुत्ने ठाउँको उचाइ नै मुख्य कुरा हो।
तर हामीकहाँ के हुन्छ? गाडी वा जिपबाट एकै दिनमा मनाङ (करिब ३,५०० मिटर) वा खाङ्सारजस्ता ३,७००–४,००० मिटरका ठाउँमा पुगिन्छ। सडक बनेपछि यो प्रचलन झन् बढेको छ। शरीरलाई बानी पर्ने समय नै नदिँदा लेक लाग्ने सम्भावना धेरै हुन्छ। त्यसैले गाडीमा माथि पुगे पनि पहिलो दिन आराम गर्नुहोस्, थप माथि नजानुहोस्।
हिँड्ने गति: साथीसँग कुरा गर्दै हिँड्न सकिने गतिमा हिँड्नुहोस्। सास फुलेर बोल्नै नसक्ने भए गति धेरै छ। साथीको गतिसँग प्रतिस्पर्धा नगर्नुहोस्।
डायमक्स (Acetazolamide): कति र कहिले?
लेकबाट बच्न सबैभन्दा प्रचलित औषधि डायमक्स हो। तर यो सबै पदयात्रीलाई आवश्यक पर्दैन। बिस्तारै चढ्न नसकिने अवस्था (जस्तै गाडीमा सिधै उच्च ठाउँ पुग्ने) वा पहिले लेक लागेको इतिहास भएकाहरूका लागि बढी उपयोगी हुन्छ।
• रोकथामका लागि: वयस्कलाई १२५ मिलिग्राम दिनको दुई पटक (बिहान–बेलुका)। २५० मि.ग्रा.को आधा चक्की।
• कहिले सुरु गर्ने: उचाइ चढ्नुभन्दा एक दिन अगाडि।
• कहिलेसम्म: लक्ष्य गरेको उचाइमा पुगेपछि करिब दुई दिनसम्म, वा लक्षण छैनन् भने तल झर्न सुरु गरेपछि रोक्न सकिन्छ।
• सामान्य असर: हात-खुट्टा झमझमाउने, धेरै पिसाब लाग्ने, सोडाको स्वाद अनौठो लाग्ने। यो सामान्य हो।
• सावधानी: दम वा फोक्सोको दीर्घ रोग, मिर्गौला वा कलेजोको गम्भीर रोग, गर्भावस्था, वा पहिले औषधिप्रति गम्भीर एलर्जी भएका व्यक्तिले डाक्टरको सल्लाह लिएर मात्र खानुहोस्। बालबालिकाको मात्रा फरक हुन्छ।
याद राख्नुहोस्: डायमक्स खाएपछि जति छिटो माथि गए पनि हुन्छ भन्ने होइन। औषधिले बिस्तारै चढ्नुको ठाउँ लिँदैन। औषधि किनेर झोलामा राख्दैमा पनि काम गर्दैन, मैले जस्तो।
प्रचलित भ्रमहरू
• “म फिट छु, मलाई लेक लाग्दैन”: गलत। जिम जाने, दौडने, खेलाडीलाई पनि लेक लाग्छ। तन्दुरुस्तीले लेकबाट सुरक्षा दिँदैन। बरु बलियाहरू छिटो चढ्ने भएकाले झन् जोखिममा पर्छन्।
• “पहिले गएँ, केही भएन, यसपालि पनि हुँदैन”: हरेक यात्रा फरक हुन सक्छ।
• “रक्सीले जिउ तताउँछ”: रक्सीले सास फेर्ने प्रक्रियामा असर गर्छ र लेकका लक्षण लुकाउँछ। विशेषगरी उचाइमा पुगेका पहिलो ४८ घण्टा रक्सी र चुरोट नखानुहोस्।
• “निद्रा लागेन भने निद्राको चक्की”: उचाइमा निद्रा लगाउने औषधिले सास फेर्न झन् गाह्रो पार्न सक्छ। डाक्टरको सल्लाहविना नखानुहोस्।
अदुवा, लसुन र टिमुर: साँच्चै काम गर्छ?
पहिलेदेखि नै हिमाली भेगमा लेक नलागोस् भनेर लसुनको सुप, अदुवाको चिया र टिमुर खाने चलन छ।
• लसुन: लसुनको सुप धेरै लजमा लेकको “औषधि” भनेर पाइन्छ। तर लसुनले लेक रोक्छ भन्ने वैज्ञानिक प्रमाण छैन। फाइदा भने छ: तातो सुपले पानीको मात्रा पुर्याउँछ, शरीर न्यानो राख्छ र भोक जगाउँछ।
• अदुवा: लेक रोक्दैन, तर वाकवाकी कम गर्न केही मद्दत गर्न सक्छ। तातो चियाले पानी पिउने बानी पनि बढाउँछ।
• टिमुर: मुख र शरीरमा न्यानोपन दिन्छ र पाचनमा सहयोग गर्छ भन्ने परम्परागत विश्वास छ, तर लेक रोक्ने प्रमाण छैन।
रोचक कुरा, सन् २०१३ मा PLOS ONE मा प्रकाशित एक अध्ययनमा गोसाइँकुण्ड (४,३८० मिटर) पुगेका ४९१ तीर्थयात्रीमध्ये ३४ प्रतिशतलाई लेक लागेको थियो, र लेक रोक्न लसुन तथा टिमुर प्रयोग गर्नेहरूमा लेक बढी देखिएको थियो। यसको अर्थ लसुन वा टिमुरले लेक लगाउँछन् भन्ने होइन। अध्ययनले सम्बन्ध देखाए पनि कारण र परिणाम प्रमाणित गरेको छैन। त्यसैले परम्परागत उपायलाई लेक रोक्ने भरपर्दो विधि मान्नु हुँदैन।
निष्कर्ष: यी कुरा खानु राम्रै हो, तर यिनकै भरमा बिस्तारै चढ्ने नियम र आवश्यक औषधिलाई बेवास्ता नगर्नुहोस्।
झोलामा के बोक्ने र किन?
• पानी (तिर्खा, मौसम र हिँडाइ अनुसार पर्याप्त पिउनुहोस्, पिसाब हल्का पहेंलो भए ठीक छ। जबर्जस्ती धेरै पिउँदा शरीरमा नुन घट्न सक्छ।)
• चकलेट (उकालोमा थकाइ लाग्दा छिटो शक्ति दिन्छ)
• ग्लुकोज (भोकले कमजोरी लाग्दा छिटो चिनी पुर्याउँछ; तर उचाइमा रिँगटा लाग्नु लेकको संकेत पनि हुन सक्छ, त्यसलाई ग्लुकोजले मात्र नढाक्नुहोस्)
• जीवनजल (पखाला, बान्ता वा धेरै पसिनाले पानी र नुन गुमेको बेला काम लाग्छ। सकियो भने: एक लिटर उमालेको पानीमा ६ चिया-चम्चा चिनी र आधा चिया-चम्चा नुन)
• न्यानो लुगा, टोपी, पन्जा (उचाइमा राति तापक्रम शून्यभन्दा तल झर्न सक्छ। मैले जस्तो योजनाविना, न्यानो लुगाविना नजानुहोस्।)
• रेनकोट, सनस्क्रिन, UV सुरक्षा भएको कालो चस्मा (हिउँमा चस्मा नलगाए आँखा पोल्ने र रातो हुने हिउँ-अन्धोपन, अर्थात् snow blindness हुन सक्छ)
• हेडल्याम्प, प्राथमिक उपचार सामग्री र पावर बैंक
• आफ्नो नियमित औषधि (प्रेसर, सुगर, दमको औषधि ट्रेकका दिनभन्दा केही दिन बढीको। माथि औषधि पसल पाइँदैन।)
लुगा लगाउने तरिका: एउटै बाक्लो ज्याकेटभन्दा पातला धेरै पत्र लगाउनुहोस्। पत्रहरूको बीचमा हावा अड्किन्छ, जसले शरीरको तातो बाहिर जान दिँदैन, र बाहिरी पत्रले चिसो हावा छेक्छ। उकालोमा पसिना आए एक पत्र खोल्ने, रोकिँदा फेरि लगाउने। पसिनाले भिजेको लुगाले चिसो छिटो लगाउँछ।
जुत्ता: सकेसम्म नयाँ जुत्ता लगाएर ट्रेक नजानुहोस्। खुट्टामा पोलेको महसुस हुनासाथ रोकेर टेप लगाउनुहोस्, फोका बन्नै नदिनुहोस्।
पानी र खाना
खोलाको पानी सिधै नपिउनुहोस्, उमालेर वा शुद्ध गरेर पिउनुहोस्, नत्र झाडापखाला लाग्न सक्छ। दाल-भात जस्ता पेटभरि खाना खानुहोस्; भोकै हिँड्दा थकाइ झन् बढ्छ।
चिसोबाट सावधान
• शरीर अत्यधिक चिसो हुने (Hypothermia): रोकिनै नसक्ने गरी काम्ने, बोली लरबराउने, हात चलाउन गाह्रो हुने भए तुरुन्त न्यानो ठाउँमा लैजानुहोस् र भिजेको लुगा फेर्नुहोस्। होसमा छ र राम्रोसँग निल्न सक्छ भने मात्र तातो पेय दिनुहोस्।
• औंला ठण्डीले खाने (Frostbite): हात-खुट्टाका औंला सेता वा निला भएर सुन्न भए आगोमा सिधै नसेक्नुहोस्, नरगड्नुहोस्। फेरि जम्ने खतरा छैन भने मात्र मनतातो पानीले बिस्तारै न्यानो पार्नुहोस्।
राति सकेसम्म नहिँड्नुहोस्
• जंगली बाटोमा जनावरको डर हुन्छ।
• राति तापक्रम निकै घट्छ।
• बाटो नदेखिँदा लड्ने, बाटो बिराउने जोखिम बढ्छ।
अँध्यारो हुनुअघि नै बास बस्ने ठाउँमा पुग्ने गरी योजना बनाउनुहोस्। तर थोरोङ लाजस्ता उच्च भञ्ज्याङ पार गर्दा मौसम र समय हेरेर बिहानै अँध्यारोमा हिँड्नुपर्ने हुन सक्छ। त्यस्तो बेला अनुभवी गाइडको सल्लाह मान्नुहोस्।
बाटोमा थप सावधानी
• खच्चड र चौंरी: लस्कर आयो भने सधैँ पहाडतिर (भित्तातिर) उभिनुहोस्, भिरतिर होइन।
• झोलुङ्गे पुल: एकै पटक धेरै मान्छे नचढ्नुहोस्। पुलमा जनावर आउँदै छ भने पारि पुगेर कुर्नुहोस्।
• ओरालो: घुँडा बचाउन लौरो प्रयोग गर्नुहोस्, सानो पाइला चाल्नुहोस्, नदौडनुहोस्।
• कुकुर: हिमाली बाटोमा कुकुरहरू पदयात्रीको पछि-पछि लाग्छन्, तर सकेसम्म टाढै बस्नुहोस्, नखेल्नुहोस्। टोकेमा साबुन-पानीले १५ मिनेट पखाल्नुहोस् र रेबिजको खोप लिन ढिला नगर्नुहोस्।
जानुअघि बाटोको अवस्था बुझ्नुहोस्
पछिल्लो समय बाढी, पहिरो र भारी वर्षाका कारण धेरै ठाउँका सडक र पदमार्ग अवरुद्ध भएका थिए। त्यसैले हिँड्नुअघि गन्तव्यसम्म पुग्ने सडक र पदमार्ग खुला छ कि छैन, बाटोका होटल र लज सञ्चालनमा छन् कि छैनन्, र मौसम पूर्वानुमान के छ भनेर बुझ्नुहोस्।
यसका लागि स्थानीय प्रशासन वा गाउँपालिका, नेपाल पर्यटन बोर्ड, ट्रेकिङ एजेन्सी, गाइड वा त्यस क्षेत्रका होटल-लज सञ्चालकलाई सिधै फोन गरेर सोध्नु सबैभन्दा भरपर्दो हुन्छ। सामाजिक सञ्जालको पुरानो जानकारीमा मात्र भर नपर्नुहोस्। केही पदमार्गमा अनुमतिपत्र र इजाजतप्राप्त गाइड अनिवार्य हुन्छ, त्यो पनि पहिले नै बुझ्नुहोस्।
बाटोमा पहिरो खसिरहेको, ढुंगा झरिरहेको वा खोला उर्लिरहेको देख्नुभयो भने जोखिम मोलेर नतर्नुहोस्। आवश्यक परे योजना बदल्न तयार रहनुहोस्।
घरमा खबर र आपत्कालीन तयारी
कहाँ जाँदै हुनुहुन्छ, कहिले फर्कनुहुन्छ भनेर घरमा भनेर जानुहोस्। धेरै ठाउँमा नेटवर्क आउँदैन, त्यसैले अफलाइन नक्सा डाउनलोड गर्नुहोस्। फोन चार्ज गर्न पावर बैंक बोक्नुहोस्, किनकि माथि बिजुली नहुन सक्छ वा चार्ज गर्न पैसा तिर्नुपर्छ। चिसोमा ब्याट्री छिटो सकिने भएकाले पावर बैंक बोक्नुहोस्, र राति मोबाइल र पावर बैंक सिरक वा स्लिपिङ ब्यागभित्र राखेर सुत्नुहोस्। आपत्कालीन अवस्थामा एम्बुलेन्सको १०२ र पर्यटक प्रहरीको ११४४ नम्बर सम्झनुहोस्, तर दुर्गम क्षेत्रमा सम्पर्क नहुन सक्ने भएकाले नजिकको स्वास्थ्य चौकी र उद्धार व्यवस्थाबारे पहिले नै थाहा राख्नुहोस्।
कसले जानुअघि डाक्टरसँग सल्लाह लिनुपर्छ?
मुटु, फोक्सो, दम, उच्च रक्तचाप, मधुमेहका बिरामी, गर्भवती महिला, साना बालबालिका र बुढापाका।
समूहमा: साथीलाई नछोडौं
धेरैले साथीको योजना बिग्रिन्छ भनेर लक्षण लुकाउँछन्। लुकाउनु हुँदैन। कसैलाई टाउको दुखे, बान्ता भए वा असामान्य व्यवहार देखिए समूहले बेवास्ता नगरोस्। लेक लागेको व्यक्तिलाई कहिल्यै एक्लै तल नपठाउनुहोस्, न एक्लै छोडेर अगाडि जानुहोस्।
भरिया र गाइडको पनि ख्याल गर्नुहोस्। उहाँहरूलाई पनि चिसो र लेक लाग्छ। न्यानो लुगा र सुत्ने ठाउँ छ कि छैन हेर्नुहोस्, भारी धेरै नबनाउनुहोस्।
एक्लै जाँदै हुनुहुन्छ भने
एक्लै हिँड्दा लेक लागेको कुरा भनिदिने साथी हुँदैन, त्यसैले आफ्नो शरीरको संकेत झन् ध्यान दिएर सुन्नुहोस्। हरेक दिन कहाँ पुग्नुभयो र भोलि कहाँ जाँदै हुनुहुन्छ भनेर घरमा खबर गर्नुहोस्, र बस्ने लजका सञ्चालकलाई पनि भनेर हिँड्नुहोस्। छोटो बाटो (shortcut) नरोज्नुहोस्, मूल पदमार्ग नछोड्नुहोस्, र अरू पदयात्री हिँड्ने समयमै हिँड्नुहोस्। हल्का लक्षण देखिनासाथ एक्लै माथि नचढ्नुहोस्; उच्च भञ्ज्याङ र दुर्गम पदमार्गमा सकेसम्म एक्लै नजानुहोस्।
संस्कृति र प्रकृतिको सम्मान
गुम्बा, चोर्तेन र माने सधैँ दायाँ पारेर (घडीको सुईको दिशामा) परिक्रमा गर्नुहोस्। फोटो खिच्न अनुमति लिनुपर्ने ठाउँमा अनुमति लिएर मात्र खिच्नुहोस्। बाटोमा चर्को स्वरमा स्पिकर बजाएर नहिँड्नुहोस्; लगभग सबै पदमार्ग राष्ट्रिय निकुञ्ज वा संरक्षण क्षेत्रभित्र पर्ने भएकाले यसले वन्यजन्तुलाई असर गर्छ।
हिमाल हाम्रो गौरव हो। प्लास्टिक, बोतल, चाउचाउका खोल जस्ता फोहोर बाटोमा नफ्याँकौं। आफूले लगेको फोहोर आफैँ फर्काएर ल्याऔं, ताकि अर्को पुस्ताले पनि यही सुन्दर हिमाल देखोस्।
अन्त्यमा
हामी वर्षभरिको व्यस्तताबाट केही दिन समय निकालेर हिमालको सुन्दरता नियाल्न निस्किएका हौं। यो कुनै दौड होइन, जहाँ सबैभन्दा पहिले गन्तव्यमा पुग्नेले जित्छ। मैले गोसाइँकुण्डमा हतार गरेर गल्ती गरेँ, र त्यसको मूल्य चुकाएँ। फेरि पनि भन्छु, आफैं गल्ती गरेर सिक्नुभन्दा अरूको गल्तीबाट सिक्नु बुद्धिमानी हो। हजुरहरू मेरो त्यो गल्तीबाट सिक्नुहोस्। त्यसैले हतार नगरौं। साथीको गतिसँग प्रतिस्पर्धा नगरौं, आफ्नो शरीरलाई बुझौं। कुनै गन्तव्यमा पुग्न नसक्दैमा यात्रा असफल हुँदैन। सुरक्षित घर फर्कनु नै यात्राको सबैभन्दा ठूलो सफलता हो।
सर एडमन्ड हिलारीले भनेझैं, हामीले जित्ने पहाड होइन, आफैँलाई हो।
“It is not the mountain we conquer, but ourselves.” — Sir Edmund Hillary
स्रोत: Wilderness Medical Society Clinical Practice Guidelines for Acute Altitude Illness (2024); CDC Yellow Book 2026; PLOS ONE (2013) गोसाइँकुण्ड तीर्थयात्री अध्ययन; Himalayan Rescue Association Nepal
