दिनहुँ कफी पिउने बानीले कलेजोसम्बन्धी रोग र कलेजोको क्यान्सरको जोखिम कम गर्न सक्ने एउटा ठूलो अध्ययनले देखाएको छ। दिनमा पाँच कप वा त्योभन्दा बढी कफी पिउने व्यक्तिमा पनि यस्तो जोखिम कम देखिएको अनुसन्धानकर्ताहरूले बताएका छन्।
क्लिनिकल ग्यास्ट्रोइन्टेरोलोजी एन्ड हेपाटोलोजी जर्नलमा प्रकाशित अध्ययन ३ लाख ५४ हजारभन्दा बढी सहभागीमा गरिएको थियो। अनुसन्धानकर्ताहरूले उनीहरूलाई एक दशकभन्दा लामो समयसम्म अनुगमन गरेका थिए।
अध्ययनका प्रमुख लेखक तथा अमेरिकाको लस एन्जलसस्थित सेडार्स–सिनाई मेडिकल सेन्टरका कलेजो प्रत्यारोपण विशेषज्ञ डा. ह्युनसोक किमका अनुसार, कफीको कलेजोमा पर्ने प्रभावबारे गरिएको यो सबैभन्दा व्यापक दीर्घकालीन अध्ययनमध्ये एक हो।
उनका अनुसार कफीमा हुने क्याफिनभन्दा पनि यसमा पाइने एन्टिअक्सिडेन्ट तत्त्वले कलेजोलाई फाइदा पुर्याउन सक्ने देखिएको छ। किनकि क्याफिनरहित कफी पिउने व्यक्तिमा पनि यस्तै प्रकारको लाभ देखिएको छ।
कफीले कलेजोको सिरोसिस र क्यान्सरको जोखिम कति घटाउँछ?
अध्ययनमा कलेजोको स्वास्थ्य मूल्याङ्कन गर्न मुख्यतः सिरोसिस, कलेजोको क्यान्सर र कलेजोसम्बन्धी रोगका कारण हुने मृत्युलाई आधार बनाइएको थियो।
सिरोसिस भनेको कलेजोमा लामो समयसम्म क्षति पुग्दा त्यसको स्वस्थ तन्तुमा दागयुक्त तन्तु विकास हुने अवस्था हो। बोसोयुक्त कलेजोको रोग, भाइरल हेपाटाइटिस र मदिरासँग सम्बन्धित कलेजोको रोगलगायत विभिन्न कारणले सिरोसिस हुन सक्छ।
विश्वभर ५ करोड ८० लाखभन्दा बढी मानिस सिरोसिसबाट प्रभावित रहेको र यसका कारण हरेक वर्ष झन्डै १५ लाख मानिसको मृत्यु हुने गरेको अध्ययनमा उल्लेख छ।
त्यस्तै, अनुसन्धानकर्ताहरूले हेपाटोसेलुलर कार्सिनोमा नामक कलेजोको क्यान्सरको जोखिम पनि अध्ययन गरेका थिए। यो कलेजोको सबैभन्दा सामान्य प्रकारको क्यान्सर हो।
अध्ययनका अनुसार, दैनिक कफी पिउने व्यक्तिमा कफी नपिउने व्यक्तिको तुलनामा निम्न जोखिम देखिएको थियो।
-1792038042.png)
यी तथ्याङ्कले कफी पिउने व्यक्तिमा कलेजोसम्बन्धी स्वास्थ्य जोखिम कम देखिएको संकेत गर्छन्। यद्यपि, कफीको मात्रा बढ्दै जाँदा सबै प्रकारका जोखिम निरन्तर घटेको भने देखिँदैन।
अध्ययनमा सहभागी नभएकी पोषणविद् लरेन म्यानकरका अनुसार, दैनिक जीवनमा सामान्य रूपमा सेवन गरिने कफीजस्तो पेय पदार्थसँग यति महत्त्वपूर्ण स्वास्थ्य सम्बन्ध देखिनु चासोको विषय हो। तर, यो सम्बन्धले कफी पिउनु नै जोखिम घट्नुको प्रत्यक्ष कारण हो भन्ने प्रमाणित गर्दैन।
कफीमा हुने एन्टिअक्सिडेन्टले कसरी काम गर्छ?
अनुसन्धानकर्ताहरूले उन्नत एमआरआई प्रविधि र अन्य परीक्षणमार्फत कफी पिउने व्यक्तिको कलेजोमा बोसोको मात्रा कम, सूजन कम र कलेजोका प्रोटिनको अवस्था तुलनात्मक रूपमा स्वस्थ रहेको पनि पाएका थिए।
डा. किमका अनुसार, कफीमा पाइने एन्टिअक्सिडेन्टले शरीरमा सूजन र कलेजोमा दागयुक्त तन्तु बन्ने प्रक्रियासँग सम्बन्धित जैविक मार्ग तथा प्रोटिनको सक्रियता कम गर्न सक्ने सम्भावना छ।
कलेजोमा लामो समयसम्म सूजन भइरहँदा तन्तुमा क्षति पुग्न सक्छ। समयमै नियन्त्रण नभए यस्तो क्षतिले सिरोसिससम्म निम्त्याउन सक्छ। त्यसैले कफीमा पाइने केही तत्त्वले कलेजोको स्वास्थ्यमा सकारात्मक प्रभाव पार्न सक्ने अनुसन्धानकर्ताहरूको अनुमान छ।
अध्ययनमा चिनी वा चिनीको विकल्प मिसाएर कफी पिउने व्यक्तिमा पनि जोखिम कम भएको सम्बन्ध देखिएको थियो। तर, त्यस्ता व्यक्तिमा जोखिम घट्ने प्रभाव केही कम थियो। साथै, मिठास थप्ने व्यक्तिमा कलेजोको सूजनसँग सम्बन्धित एउटा जैविक सूचक उच्च देखिएको डा. किमले बताएका छन्।
त्यसैले कफीमा धेरै चिनी, कृत्रिम गुलियो पदार्थ वा अत्यधिक प्रशोधित क्रिमर मिसाएर पिउनु उचित नहुने अनुसन्धानकर्ताहरूको सुझाव छ।
दिनमा कति कफी पिउनु सुरक्षित?
कफीमा क्याफिन हुने भएकाले यसको मात्रा र सेवन गर्ने समयबारे पनि ध्यान दिनुपर्छ।
अमेरिकी खाद्य तथा औषधि प्रशासनका अनुसार, सामान्यतया स्वस्थ वयस्कले दिनमा ४०० मिलिग्रामसम्म क्याफिन सेवन गर्दा अधिकांशमा नकारात्मक प्रभाव देखिँदैन। यो मात्रा कफीको प्रकार, बनाउने तरिका र कपको आकारअनुसार फरक पर्छ। सामान्यतया १२ औँसका दुईदेखि तीन कप कफीमा यति क्याफिन हुन सक्छ।
तर, सबै व्यक्तिमा क्याफिन सहन सक्ने क्षमता समान हुँदैन। क्याफिनले निद्रामा असर पार्न सक्ने भएकाले सुत्नुभन्दा कम्तीमा छ घण्टाअघि नै कफी सेवन बन्द गर्नु उपयोगी हुन सक्छ। केही विशेषज्ञले दिउँसो ३ बजेपछि क्याफिन नलिन सुझाव दिने गरेका छन्।
अमेरिकन हार्ट एसोसिएसनले दैनिक कुल क्यालोरीको ६ प्रतिशतभन्दा बढी चिनीबाट नलिन सुझाव दिएको छ। यसअनुसार पुरुषका लागि दिनमा बढीमा ३६ ग्राम र महिलाका लागि २६ ग्राम थपिएको चिनीको सीमा उल्लेख गरिएको छ।
अध्ययनका सीमितता पनि छन्
कफी र कलेजोको स्वास्थ्यबीचको सम्बन्ध देखिए पनि अध्ययनका केही सीमितता छन्।
अनुसन्धानकर्ताहरूले सहभागीको कफी सेवनसम्बन्धी विवरण अध्ययनको सुरुवातमा र १० वर्ष वा त्योभन्दा बढी समयपछि गरिएको एमआरआई परीक्षणका बेला मात्र लिएका थिए। यसबीच उनीहरूको खानपान, जीवनशैली र स्वास्थ्यमा परिवर्तन आएको हुन सक्छ।
त्यस्तै, अध्ययनमा सहभागीमध्ये ९० प्रतिशतभन्दा बढी युरोपेली मूलका र तुलनात्मक रूपमा स्वास्थ्यप्रति सचेत व्यक्ति थिए। कुल सहभागीमध्ये करिब १० प्रतिशतको मात्र एमआरआई परीक्षण गरिएको थियो।
त्यसैले विभिन्न जातीय समूह र फरक जीवनशैली भएका जनसङ्ख्यामा पनि यस्तै परिणाम देखिन्छ कि देखिँदैन भन्ने पुष्टि गर्न थप अनुसन्धान आवश्यक रहेको डा. किमले बताएका छन्।
कफीको सेवनलाई टाइप २ मधुमेह, मुटुरोग, हृदयघात, मस्तिष्कघात र स्मृतिसम्बन्धी केही रोगको कम जोखिमसँग पनि विभिन्न अध्ययनले जोड्दै आएका छन्। तर, यी सम्बन्धलाई पनि कफी सेवनले नै रोगको जोखिम घटाएको निर्णायक प्रमाणका रूपमा लिन मिल्दैन।
