आजकलको व्यस्त जीवनशैलीमा हामी सबैले दाँत सफा गर्नका लागि समय निकाल्ने विषयलाई सामान्य रूपमा लिने गर्दछौँ। तर, सबैले दाँत सफा गर्ने सही तरिका अपनाइरहेका हुँदैनन्। नतिजा स्वरूप, दाँतका समस्याहरू जस्तै: कीरा लाग्ने, गिजा सुन्निने र दाँत दुख्ने जस्ता समस्याहरू उत्पन्न हुन सक्छन्।
दाँत सफा गर्ने सही तरिका नअपनाउँदा हाम्रो दाँत र गिजा स्वस्थ रहन सक्दैनन्। यसैकारण, हाम्रो दन्त स्वास्थ्यको सुरक्षा गर्न सही ब्रसिङ टेक्निक अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ।
१. सही ब्रस चयन गर्नुहोस्
दाँत सफा गर्ने ब्रसको चयन अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ। हल्का नरम ब्रिसल भएको ब्रसले दाँतलाई सफा गर्न मद्दत पुर्याउँछ र गिजालाई पनि चोट लाग्न दिँदैन। प्रत्येक २–३ महिनामा ब्रस फेर्नु राम्रो हुन्छ।
२. टूथपेस्टको उचित मात्रा प्रयोग गर्नुहोस्
टूथपेस्टको मात्रामा ध्यान दिनुहोस्। वयस्कहरूका लागि केराउको दाना जति मात्र पर्याप्त हुन्छ। बच्चाहरूका लागि यो भन्दा अझ कम मात्रामा प्रयोग गर्नुपर्छ।
३. ब्रस गर्ने सही विधि
सही ब्रसिङ विधि पालन नगरेमा दाँत र गिजामा राम्रो सफाइ हुँदैन। Modified Bass Technique विश्वभरिका डेन्टल हस्पिटल र विशेषज्ञहरूले सिफारिस गरेको प्रमुख ब्रसिङ विधि हो।
कसरी गर्ने?
• ब्रसलाई दाँत र गिजाको सङ्क्रमण क्षेत्रमा ४५ डिग्रीको कोणमा राख्नुहोस्।
• हल्का गोलाकार गतिमा ब्रसलाई घुमाउनुहोस्। यो प्रक्रिया दाँतको बाह्य र भित्री सतहमा गर्नु महत्त्वपूर्ण छ।
• जिब्रो र तलको दाँत सफा गर्दा ब्रसलाई ठाडो राखेर माथि–तल सानो स्ट्रोक दिनुहोस्।
४. दाँत सफा गर्ने समय र अवधि
दाँत सफा गर्दा कम्तीमा २ मिनेट समय निकाल्नु पर्छ। दिनमा दुई पटक ब्रस गर्नुपर्दछ—एक पटक बिहान खाना खानुअघि र अर्को पटक राति सुत्नुअघि।
५. जिब्रो पनि सफा गर्नुहोस्
दाँत मात्र होइन, जिब्रो पनि सफा गर्न महत्त्वपूर्ण छ। जिब्रोमा ब्याक्टेरिया जम्मा भएर मुखको दुर्गन्ध (Bad breath) को कारण बन्न सक्छ। त्यसैले जिब्रो सफा गर्नका लागि 'टङ स्क्र्यापर' वा ब्रसको पछाडिको भाग प्रयोग गर्न सकिन्छ।
६. दाँत सफा गरेपछि कुल्ला गर्नुहोस्
ब्रसिङ पछि मुखलाई राम्रोसँग कुल्ला गर्नुहोस्। तर, यदि तपाईं फ्लोराइडयुक्त टूथपेस्ट प्रयोग गर्दै हुनुहुन्छ भने, धेरै पानीले कुल्ला नगर्नुहोस्; यसले फ्लोराइडको असर घटाउन सक्छ।
७. दन्त चिकित्सकसँग नियमित जाँच गर्नुहोस्
दाँत र गिजाको समस्याबाट बच्नका लागि ६ महिनामा एक पटक दन्त चिकित्सकसँग चेकअप गराउनु अत्यन्त महत्त्वपूर्ण हुन्छ। दन्त चिकित्सकले दाँतको गहिरो सफाइ र अन्य समस्याहरू पहिचान गर्न सक्छन्।
निष्कर्ष
दाँत र गिजाको राम्रो हेरचाह र सही ब्रसिङ विधि अपनाउनु हाम्रो स्वास्थ्यका लागि महत्त्वपूर्ण छ। यदि तपाईंले यी साधारण तरिकाहरू पालन गर्नुभयो भने तपाईंको दाँत र गिजा लामो समयसम्म स्वस्थ र बलियो रहनेछन्।
