Swasthya Khabarpatrika
हाम्रो बारेमा

विचार/विश्लेषण

अस्पतालको आंगनबाहिर जन्मिएको बच्चाले स्वास्थ्य प्रणालीलाई सोधेका प्रश्न

अस्पतालको आंगनबाहिर जन्मिएको बच्चाले स्वास्थ्य प्रणालीलाई सोधेका प्रश्न

राजविराजको घटनामा  ‘कसको गल्ती?’ भन्ने प्रश्न होइन। यो प्रश्न हो-  हाम्रो स्वास्थ्य प्रणाली कति नियममुखी छ, र कति मानवीय? र, यसको जवाफ दोषी खोजेर मात्र होइन, अर्को गर्भवती महिला अस्पतालको ढोकामा आउँदा उनले सुरक्षित, सम्मानजनक र भरोसायोग्य सेवा पाउने प्रणाली बनाएर दिनुपर्छ। शुक्रबार, भदौ २६, २०८३
नेपालले डब्ल्युएचओको क्षेत्रीय निर्देशकका लागि किन दाबी गर्नुपर्छ ?

नेपालले डब्ल्युएचओको क्षेत्रीय निर्देशकका लागि किन दाबी गर्नुपर्छ ?

तर त्यसलाई पराजयका रूपमा सम्झनु नेपालका लागि रणनीतिक भूल हुन्छ। डा आचार्य डब्ल्युएचओको उच्च तहमा काम गरिसकेका पब्लिक हेल्थ विज्ञ थिए। उनी डब्ल्युएचओको महानिर्देशकको कार्यालयअन्तर्गत कन्ट्री स्ट्राटेजी एन्ड सपोर्टसँग सम्बन्धित उच्च जिम्मेवारीमा थिए। निर्वाचनअघि नै डब्ल्युएचओले उनको उम्मेदवारीलाई औपचारिक रूपमा अघि सारेको थियो। शुक्रबार, भदौ २६, २०८३
एक वर्षपछि सम्झँदा: संकटको घडीमा एभरेष्ट हस्पिटलको मानवीय दायित्व

एक वर्षपछि सम्झँदा: संकटको घडीमा एभरेष्ट हस्पिटलको मानवीय दायित्व

गत वर्षको त्यो अनुभवले हामीलाई एउटा महत्त्वपूर्ण पाठ दिएको छ- संकट कहिले आउँछ भनेर पूर्वानुमान गर्न सकिँदैन, तर संकट आउँदा स्वास्थ्य संस्थाले कस्तो तयारी, संवेदनशीलता र जिम्मेवारीका साथ प्रतिक्रिया दिन्छ भन्ने कुरा हाम्रो हातमा हुन्छ। मंगलबार, भदौ २३, २०८३
'मेसिन लगाइदिनु न!' फिजियोथेरापीबारे यो भ्रम कहिलेसम्म?

'मेसिन लगाइदिनु न!' फिजियोथेरापीबारे यो भ्रम कहिलेसम्म?

अब समय आएको छ फिजियोथेरापीलाई 'सेकाइ', 'मेसिन' वा 'मालिस' को पर्यायवाची ठान्ने सोच परिवर्तन गर्ने। फिजियोथेरापी वैज्ञानिक मूल्याङ्कन, क्लिनिकल निर्णय, प्रमाणमा आधारित अभ्यास र कार्यक्षमता पुनर्स्थापनामा आधारित स्वास्थ्य सेवा हो। जब हामी मेसिनभन्दा माथि उठेर मानिसको कार्यक्षमता, स्वतन्त्रता र जीवनको गुणस्तरलाई केन्द्रमा राख्न थाल्छौँ, तब मात्र फिजियोथेरापीको वास्तविक अर्थ बुझ्न सक्छौँ। मंगलबार, भदौ २३, २०८३
जलवायु संकट, प्लानेटरी हेल्थ र हिमाल: संयुक्त राष्ट्रसंघमा प्रधानमन्त्रीलाई खुला पत्र

जलवायु संकट, प्लानेटरी हेल्थ र हिमाल: संयुक्त राष्ट्रसंघमा प्रधानमन्त्रीलाई खुला पत्र

यता देशभित्र, चिकित्सकहरूले स्टेथोसकोप बोकेर बिरामी जाँच्नेसँगै पृथ्वीको बिग्रँदो धड्कनलाई जोगाउन नेतृत्व लिनुपर्छ। नयाँ पुस्तालाई शिक्षित बनाउँदै, वैज्ञानिक प्रमाणका आधारमा जलवायु न्यायको माग गर्दै काम गर्न सकेमा मात्र हामी हाम्रा हिमाल, पृथ्वी र भावी पुस्तालाई सुरक्षित राख्न सफल हुनेछौँ। आइतबार, भदौ २१, २०८३
प्राकृतिक विपद्पश्चात् मानसिक स्वास्थ्य समस्या : जानौँ, बुझौँ र बचौँ

प्राकृतिक विपद्पश्चात् मानसिक स्वास्थ्य समस्या : जानौँ, बुझौँ र बचौँ

त्यसैले विपद् व्यवस्थापन गर्दा राहत सामग्री वितरण र आवास निर्माणमा मात्र ध्यान नदिई प्रभावितहरूको मानसिक स्वास्थ्य पुनःस्थापनालाई पनि प्राथमिकतामा राख्नुपर्छ। शारीरिक स्वास्थ्यजत्तिकै मानसिक स्वास्थ्य पनि महत्त्वपूर्ण छ भन्ने कुरा बुझेर एकअर्कालाई भावनात्मक साथ दिनु नै विपद्पछिको पुनर्निर्माणको पहिलो र महत्त्वपूर्ण पक्ष हो। आइतबार, भदौ २१, २०८३
जलवायु संकटको ‘रेड अलर्ट’ र जनस्वास्थ्यमा महामारीको ठूलो जोखिम

जलवायु संकटको ‘रेड अलर्ट’ र जनस्वास्थ्यमा महामारीको ठूलो जोखिम

विज्ञ तथा सरोकारवालाहरूका अनुसार, जलवायु संकटको प्राथमिक जिम्मेवारी उच्च उत्सर्जन गर्ने धनी देशहरूको हो। नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चहरूमा उठाउँदै आएको ‘हानि तथा नोक्सानी’ (Loss and Damage) को मुद्दाअन्तर्गत विकसित देशहरूले पूर्वसूचना प्रणाली जडान, प्रविधि हस्तान्तरण र पुनर्निर्माणका लागि ऋण नभई अनुदानमा आधारित ‘जलवायु वित्त’ उपलब्ध गराउनु जलवायु न्यायको विषय हो। बिहीबार, भदौ १८, २०८३
बाढीपछि पानी घट्छ, स्वास्थ्य संकट बाँकी रहन्छ

बाढीपछि पानी घट्छ, स्वास्थ्य संकट बाँकी रहन्छ

विपद्को वास्तविक असर मृत्यु र भौतिक क्षतिमा मात्र सीमित हुँदैन। यसले खानेपानीका स्रोत दूषित पार्ने, शौचालय तथा सरसफाइ प्रणालीमा क्षति पुर्‍याउने, फोहोर व्यवस्थापनमा समस्या ल्याउने तथा मानिसलाई घर छाडेर अस्थायी र भीडभाडयुक्त स्थानमा बस्न बाध्य बनाउँछ। यसका साथै स्वास्थ्य संस्थामा पहुँच अवरुद्ध हुँदा नियमित स्वास्थ्य सेवा तथा औषधिको उपलब्धतामा समेत समस्या निम्तन्छ। यी सबै अवस्थाले मानिसको रोगसँगको सम्पर्क बढाउँदै सङ्क्रमण फैलिने वातावरण सिर्जना गर्छन्। बिहीबार, भदौ १८, २०८३
गेटा विश्वविद्यालयको सम्झौता अवधि सम्बन्धी भ्रम र यथार्थ

गेटा विश्वविद्यालयको सम्झौता अवधि सम्बन्धी भ्रम र यथार्थ

तसर्थ, सम्झौता अवधि लामो राखियो भन्दैमा, काल्पनिक कुरा गरेर आम जनतामा भ्रम छरिनु राम्रो होइन। सम्झौता अवधि जुनसुकै बेला भंग गर्न सकिने र दुवै पक्षको सहमतिमा थपघट वा संशोधन गर्न सकिने प्रावधान छ। साथै गेटामा एकबर्ष भित्रै सम्पूर्ण सुविधा सहितको पाँचसय शैयाको अस्पताल सञ्चालनमा ल्याउने तयारी समेत भइरहेको हुँदा सबैले विश्वविद्यालय सञ्चालनको विषयलाई सकारात्मक अर्थमा बुझौ र रचनात्मक सहयोग गरी असल नागरिकको कर्तव्य निर्वाह गरौँ । धन्यवाद !! बुधबार, भदौ १७, २०८३
बाढीपछि आउने अर्को संकट : संक्रमणजन्य स्वास्थ्य समस्या

बाढीपछि आउने अर्को संकट : संक्रमणजन्य स्वास्थ्य समस्या

बाढीको पानी घट्दैमा जोखिम घट्छ भन्ने हुँदैन। कतिपय अवस्थामा पानी घटेपछि नै सरुवा रोगको जोखिम बढ्न सक्छ। दूषित पानी, असुरक्षित खानेकुरा, सरसफाइको अभाव, पानी जमेको ठाउँ, बढ्दो लामखुट्टे र ठूलो संख्यामा विस्थापित मानिसहरू एउटै स्थानमा बस्नुपर्ने अवस्थाले विभिन्न संक्रमण फैलिनका लागि वातावरण तयार गर्न सक्छ। सोमबार, भदौ १५, २०८३
बाढी घट्ला, तर साथ नघटोस्: रसुवाको विपद्पछि राहतसँगै मानसिक स्वास्थ्य, पुनःस्थापना र आशाको दीर्घकालीन यात्रा

बाढी घट्ला, तर साथ नघटोस्: रसुवाको विपद्पछि राहतसँगै मानसिक स्वास्थ्य, पुनःस्थापना र आशाको दीर्घकालीन यात्रा

विपद्ले धेरै कुरा खोसेको हुन सक्छ, तर प्रभावित परिवारलाई केवल उहाँहरूले गुमाएको कुराबाट मात्र हेर्नु हुँदैन। उहाँहरूमा कठिन परिस्थितिबाट उठ्ने साहस, क्षमता, सम्बन्ध र आशा पनि छ। हाम्रो भूमिका उहाँहरूको पीडालाई नकार्नु होइन; पीडालाई सम्मान गर्दै उहाँहरूको पुनःउत्थानको क्षमतामा विश्वास गर्नु हो। सोमबार, भदौ १५, २०८३
विपत्तिमा शव व्यवस्थापन : बाध्यता, मानवीय संवेदना र जनस्वास्थ्यको जिम्मेवारी

विपत्तिमा शव व्यवस्थापन : बाध्यता, मानवीय संवेदना र जनस्वास्थ्यको जिम्मेवारी

मानवीय संवेदना, मृतकको गरिमा, परिवारको अधिकार र जनस्वास्थ्य सुरक्षाबीच सन्तुलन कायम गर्नु नै राज्यको जिम्मेवारी हो। अहिलेको बाध्यात्मक अवस्थालाई स्वीकार गर्दै सरकारले यसलाई दीर्घकालीन रूपमा व्यवस्थित शव व्यवस्थापन प्रणाली निर्माण गर्ने अवसरका रूपमा लिनुपर्छ। मानव जीवनको सम्मान मृत्यु पछिसम्म पनि कायम रहनुपर्छ। आइतबार, भदौ १४, २०८३
मधेशमा मानसिक स्वास्थ्य : चुनौती बढ्दैछ, प्राथमिकता कहिले ?

मधेशमा मानसिक स्वास्थ्य : चुनौती बढ्दैछ, प्राथमिकता कहिले ?

मधेशमा बालबालिका तथा किशोरकिशोरीका लागि टेलि-मेन्टल हेल्थ जस्ता नयाँ सेवा सुरु हुनु सकारात्मक कदम हो। तर यस्ता सेवाको पहुँच अझै विस्तार गर्न, स्थानीय स्वास्थ्यकर्मीको क्षमता बढाउन र समुदायसम्म मानसिक स्वास्थ्यसम्बन्धी जानकारी पुर्‍याउन आवश्यक छ। मानसिक स्वास्थ्य सेवाको विस्तारसँगै समाजमा रहेको स्टिग्मा हटाउने, समयमै समस्या पहिचान गर्ने र आवश्यक उपचार तथा साइकोलोजिकल सपोर्टमा सहज पहुँच सुनिश्चित गर्ने काम समानान्तर रूपमा अघि बढाउनुपर्छ। मंगलबार, भदौ ९, २०८३
खाना, भोकदेखि भावनासम्म बदलिएको भूमिका

खाना, भोकदेखि भावनासम्म बदलिएको भूमिका

खाना पेटमा जान्छ, तर यसको अर्थ त्यसभन्दा धेरै पर पुग्छ। यसले शरीर निर्माण गर्छ, तर मन पनि छुन्छ। यसले भोक मेटाउँछ, साथै सम्बन्ध पनि जोड्छ। यसले स्वास्थ्यमा योगदान गर्छ, सँगै स्मृति पनि बनाउँछ। खानाले चाडलाई स्वाद दिन्छ र संस्कृतिलाई निरन्तरता दिन्छ। मंगलबार, भदौ ९, २०८३
विज्ञान र कलाको संगम 'चिकित्सा': विश्वका कति देशहरूमा निजी मेडिकल कलेज छैनन्?

विज्ञान र कलाको संगम 'चिकित्सा': विश्वका कति देशहरूमा निजी मेडिकल कलेज छैनन्?

चिकित्सा क्षेत्रलाई नाफामूलक व्यापार बन्नबाट जोगाउनु, डा. गोविन्द केसी र प्रा. केदारभक्त माथेमाले देखाएको सुधारको बाटोमा हिँड्नु, र दक्ष जनशक्तिलाई सरकारी संयन्त्रभित्रै अड्याएर राख्नु आजको नेपालको प्रमुख आवश्यकता हो। सोमबार, भदौ ८, २०८३
अपरेशनअघि एउटा प्रश्न अवश्य सोधौँ: 'एनेस्थेसिया कसले दिँदैछ?'

अपरेशनअघि एउटा प्रश्न अवश्य सोधौँ: 'एनेस्थेसिया कसले दिँदैछ?'

एनेस्थेसिया भनेको बिरामीलाई निदाउने औषधि मात्र होइन। एनेस्थेसियाको समयमा बिरामीको सास, अक्सिजन, रक्तचाप, मुटुको धड्कन, चेतना, दुखाइ र शरीरका महत्वपूर्ण अंगहरूको अवस्था निरन्तर निगरानी तथा व्यवस्थापन गर्नुपर्छ। सोमबार, भदौ ८, २०८३
आधारभूत स्वास्थ्य सेवाको मुल्यांकन र समिक्षा: सूचक- केन्द्रित कि सुधार- केन्द्रित?

आधारभूत स्वास्थ्य सेवाको मुल्यांकन र समिक्षा: सूचक- केन्द्रित कि सुधार- केन्द्रित?

नेपालको स्वास्थ्य सेवा प्रणालीमा सरकारी स्वास्थ्य संस्थासँगै निजी तथा गैरसरकारी स्वास्थ्य संस्थाको ठूलो उपस्थिति छ। सामान्य स्वास्थ्य समस्या हुँदा फार्मेसीबाट औषधि किनेर खाने वा निजी संस्थामा सेवा लिने अभ्यास पनि व्यापक छ। तर त्यस्ता सबै संस्था एच.एम.आई.एसको सिस्टममा समेटिएका छैनन्। त्यसैले एच.एम.आई.एस सिस्टममा समेटिएका स्वास्थ्य संस्थाको तथ्यांकलाई मात्र हेरेर समुदायमा कति मानिस बिरामी भए वा कति जनाले कुन सेवा लिए भन्ने पूर्ण चित्र प्राप्त गर्न कठिन हुन सक्छ। सोमबार, भदौ ८, २०८३
एक चिकित्सक–एक कार्यस्थल : नेपालमा सम्भाव्यता, चुनौती र नीतिगत मार्गचित्र

एक चिकित्सक–एक कार्यस्थल : नेपालमा सम्भाव्यता, चुनौती र नीतिगत मार्गचित्र

अन्ततः, नेपालका लागि तत्काल पूर्ण प्रतिबन्धमा आधारित “एक चिकित्सक–एक कार्यस्थल” भन्दा पनि स्पष्ट नियम, उचित पारिश्रमिक, सामाजिक सुरक्षा, कार्यसम्पादनमा आधारित प्रोत्साहन तथा प्रभावकारी अनुगमनसहितको नियन्त्रित बहुकार्यस्थल अभ्यास बढी व्यवहारिक हुन सक्ने निष्कर्ष निकालिएको छ । आइतबार, भदौ ७, २०८३
स्वास्थ्यकर्मी र बिरामीबीच बढ्दो द्वन्द्व : व्यक्तिगत कि प्रणालीको उपज?

स्वास्थ्यकर्मी र बिरामीबीच बढ्दो द्वन्द्व : व्यक्तिगत कि प्रणालीको उपज?

विभिन्न तह र पदको कानुनी जिम्मेवारी फरक हुन सक्छ र हुन्छ पनि । पाँचौँ वा छैटौ तहको कर्मचारीले सातौँ वा आठौ तहको कर्मचारीको अधिकार स्वतः दाबी गर्न मिल्दैन। तर त्यसले पाँचौँ तहको कर्मचारीको मानवीय सम्मान कम गर्दैन। त्यसैगरी लोकसेवा प्रवेश नगरेको वा विभिन्न परिस्थितिका कारण सरकारी सेवामा आउन नसकेका व्यक्तिको योगदानलाई पनि अवमूल्यन गर्नु उचित हुँदैन। शुक्रबार, भदौ ५, २०८३
म्युजिक थेरापी: मन, मस्तिष्क र शरीरलाई निको पार्ने एउटा प्रभावकारी माध्यम

म्युजिक थेरापी: मन, मस्तिष्क र शरीरलाई निको पार्ने एउटा प्रभावकारी माध्यम

संगीतको शक्ति यसको धुनमा मात्र होइन, त्यसले मानिसको मनमा पैदा गर्ने अनुभूतिमा हुन्छ। कहिलेकाहीँ एउटा मधुर धुनले औषधिले नसक्ने गरी मनलाई छुइदिन सक्छ, एउटा गीतले दबिएको भावना बाहिर ल्याउन सक्छ र एउटा परिचित आवाजले एक्लो मानिसलाई आफ्नोपनको अनुभूति दिलाउन सक्छ। त्यसैले संगीत चिकित्सा आधुनिक स्वास्थ्य सेवामा मानव मन, शरीर र भावनाबीचको सम्बन्धलाई जोड्ने एउटा संवेदनशील र सम्भावनायुक्त माध्यम बन्न सक्छ। शुक्रबार, भदौ ५, २०८३
अन्नको भण्डार भनिने मधेशमा पोषण संकट : अब नीति परिवर्तनको समय

अन्नको भण्डार भनिने मधेशमा पोषण संकट : अब नीति परिवर्तनको समय

नेपालले विगत तीन दशकमा पोषण सुधारमा उल्लेखनीय उपलब्धि हासिल गरेको छ । सन् १९९६ मा ५७ प्रतिशत रहेको पाँच वर्षमुनिका बालबालिकाको पुड्कोपन (क्तगलतष्लन) सन् २०२२ मा घटेर करिब २५ प्रतिशतमा पुगेको छ भने ख्याउटेपन  पनि १५ प्रतिशतबाट करिब ८ प्रतिशतमा झरेको छ । यी उपलब्धि उत्साहजनक भए पनि सबै प्रदेशमा समान रूपमा देखिएको छैन । मधेस प्रदेश अझै पनि पोषणका अधिकांश सूचकहरूमा राष्ट्रिय औसतभन्दा कमजोर अवस्थामा छ। शुक्रबार, भदौ ५, २०८३
नेपालको स्वास्थ्य सेवा क्षेत्र: प्रतिस्पर्धा, विश्वास र ब्रान्ड निर्माणको नयाँ चुनौती

नेपालको स्वास्थ्य सेवा क्षेत्र: प्रतिस्पर्धा, विश्वास र ब्रान्ड निर्माणको नयाँ चुनौती

जुन अस्पतालले गुणस्तर मापन गर्छ, बिरामीको अनुभव सुन्छ, सेवा सुधारलाई निरन्तर प्रक्रियाको रूपमा लिन्छ र डिजिटल नवप्रवर्तनलाई अपनाउँछ, त्यही संस्थाले भविष्यमा नेतृत्व गर्नेछ। बिहीबार, भदौ ४, २०८३
नेपालमा संक्रामक रोग निदानकालागि प्रयोगशालाको वर्तमान अवस्था र भावी मार्ग

नेपालमा संक्रामक रोग निदानकालागि प्रयोगशालाको वर्तमान अवस्था र भावी मार्ग

कुनै पनि संक्रामक रोगको सफल नियन्त्रण, उपचार र रोकथामको पहिलो कडी भनेको त्यसको सही र समयमै निदान (Diagnosis) हुनु हो। प्रयोगशाला (Laboratory) सेवा चिकित्सा विज्ञानको यस्तो मेरुदण्ड हो, जसले अदृश्य जीवाणु, विषाणु वा परजीवीलाई पहिचान गरेर चिकित्सकलाई सही उपचार पद्धतितर्फ डोर्‍याउँछ। यसै सन्दर्भमा,यो लेख  नेपालको जनस्वास्थ्य प्रणालीलाई सुदृढ बनाउन सरुवा रोग निदान गर्ने प्रयोगशालाहरूको वर्तमान अवस्थाको समीक्षा गर्न र यसको भविष्य गतिका वरिपरी केन्द्रित छ । बिहीबार, भदौ ४, २०८३
हाम्रो देशको लागि बन्न सक्छ नमूना : अन्य देशमा संचालित स्वास्थ्य बीमाको अभ्यास

हाम्रो देशको लागि बन्न सक्छ नमूना : अन्य देशमा संचालित स्वास्थ्य बीमाको अभ्यास

देशको स्वास्थ्य प्रणालीलाई सफल, प्रभावकारी र सुदृढ बनाउन स्वास्थ्य बीमालाई एउटा महत्वपूर्ण आधारका रूपमा विकास गर्नुपर्छ। यसका लागि स्वास्थ्य बीमा नै नागरिकको स्वास्थ्य सुरक्षाको एउटा महत्वपूर्ण माध्यम हो भन्ने भावना राजनीतिकर्मी, नीतिनिर्माता तथा योजनाकार सबैमा विकास हुन आवश्यक छ। बुधबार, भदौ ३, २०८३
जनस्वास्थ्यका लागि महत्वपूर्ण एफडीएको बाटोमा फेरि अवरोध: अवसर गुमाउँदै बालेन सरकार

जनस्वास्थ्यका लागि महत्वपूर्ण एफडीएको बाटोमा फेरि अवरोध: अवसर गुमाउँदै बालेन सरकार

खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागको आफ्नै आधिकारिक विवरणले पनि विभागको मूल उद्देश्य सुरक्षित, गुणस्तरीय र पोषणयुक्त खाद्य पदार्थको उपलब्धता सुनिश्चित गर्नु भएको देखाउँछ। विभागले खाद्य पदार्थको निरीक्षण, परीक्षण, अनुगमन र आवश्यक परे बजारबाट फिर्ता गर्ने आदेशसमेत जारी गरिरहेको छ। पछिल्ला महिनामै चाउचाउ, दाल, महलगायत खाद्य वस्तु फिर्तासम्बन्धी आदेश र डाइटरी सप्लिमेन्ट तथा न्युट्रास्युटिकलसम्बन्धी नियमनका सूचना जारी भएका छन्। मंगलबार, भदौ २, २०८३
नेपालको स्वास्थ्य प्रणाली : वर्तमान संकटदेखि भविष्यको सबल स्वास्थ्य प्रणालीतर्फ

नेपालको स्वास्थ्य प्रणाली : वर्तमान संकटदेखि भविष्यको सबल स्वास्थ्य प्रणालीतर्फ

तथापि, स्वास्थ्य संस्थाको संख्या बढ्दै जानु, स्वास्थ्यकर्मीको उत्पादन बढ्नु र स्वास्थ्यसम्बन्धी कार्यक्रम विस्तार हुनु मात्र पर्याप्त उपलब्धि होइन। नागरिकले आफू बसेको स्थान, आर्थिक अवस्था, सामाजिक अवस्था वा भौगोलिक अवस्थाका कारण स्वास्थ्य सेवामा विभेद भोग्नु नपर्ने अवस्था सिर्जना गर्नु नै नेपालको स्वास्थ्य प्रणालीको वास्तविक सफलता हुनेछ। मंगलबार, भदौ २, २०८३
खाद्य पदार्थ किन्दा बिल लिनुहोस्, स्वास्थ्य र अधिकार दुवै जोगाउनुहोस्

खाद्य पदार्थ किन्दा बिल लिनुहोस्, स्वास्थ्य र अधिकार दुवै जोगाउनुहोस्

मानौँ, बजारबाट किनेको दूध पिएपछि परिवारका धेरै सदस्य बिरामी भए। वा कुनै प्याकेटबन्द खाद्य पदार्थ खाएपछि धेरै मानिसमा एउटै किसिमको समस्या देखियो। यस्तो अवस्थामा खाद्य पदार्थको स्रोत, खरिदको मिति र विक्रेता पहिचान गर्न सक्नु अनुसन्धानका लागि महत्वपूर्ण हुन्छ। उपभोक्तासँग रहेको बिलले कम्तीमा आफूले उक्त वस्तु कहाँ र कहिले खरिद गरेको थियो भन्ने प्रमाण दिन सक्छ। सोमबार, भदौ १, २०८३
सुदूर अब दूर नाई : पर्दापछाडिको चिकित्सकीय यात्रा

सुदूर अब दूर नाई : पर्दापछाडिको चिकित्सकीय यात्रा

प्याथोलोजी भनेको बिरामीबाट लिइएको टिस्यु, सेल वा अन्य नमुनाको वैज्ञानिक अध्ययनमार्फत रोग पहिचान गर्न सहयोग गर्ने चिकित्सा विधा हो। वास्तवमा कुनै पनि रोगको पहिचानमा यसको महत्वपूर्ण भूमिका हुन्छ। विशेषगरी क्यान्सरको डायग्नोसिसमा यसको भूमिका अझ महत्वपूर्ण हुन्छ। सोमबार, भदौ १, २०८३
सेतो पोशाकभित्रको मौन आवाज

सेतो पोशाकभित्रको मौन आवाज

स्वास्थ्य संस्थामा कहिलेकाहीँ सेवा ढिलो हुन सक्छ, सञ्चारमा कमजोरी हुन सक्छ, बिरामी तथा आफन्तले अपेक्षा गरेको सेवा तत्काल उपलब्ध नहुन सक्छ। कुनै कमजोरी भए गुनासो गर्न सकिन्छ, गल्ती भए सुधारको माग गर्न सकिन्छ। बिरामी र आफन्तलाई स्वास्थ्य सेवाप्रति प्रश्न गर्ने पूर्ण अधिकार छ तर गुनासो गर्ने अधिकारले अपमान गर्ने अधिकार दिँदैन। पीडा सबैलाई हुन्छ, त्यसैले पीडामा पनि मानवता हराउनु हुँदैन। सोमबार, भदौ १, २०८३
म्याद गुज्रिएको औषधि खाँदा ज्यान जान सक्छ? म्याद सकिएको औषधिको जोखिम कति?

म्याद गुज्रिएको औषधि खाँदा ज्यान जान सक्छ? म्याद सकिएको औषधिको जोखिम कति?

म्याद गुज्रिएको औषधि खाँदा हरेक अवस्थामा ज्यान जान्छ भन्ने धारणा सही होइन। तर यसको वास्तविक जोखिम औषधिको प्रकार, भण्डारणको अवस्था र बिरामीको स्वास्थ्य अवस्थासँग सम्बन्धित हुन्छ। स्वास्थ्य सुरक्षाका लागि म्याद कटेको औषधि प्रयोग नगरी नयाँ औषधि प्रयोग गर्नु नै सबैभन्दा सुरक्षित विकल्प मानिन्छ। आइतबार, साउन ३१, २०८३
ट्रेण्डिङ
अहेवले बिरामी जाँच्न र औषधि लेख्न मिल्छ कि मिल्दैन?सोमबार, कात्तिक २३, २०८३
नर्स ममता हत्या मुद्दामा नरेश भट्टद्वारा शव टुक्राटुक्रा पारेको स्वीकार, तर हत्या अस्वीकार शुक्रबार, कात्तिक २०, २०८३
नेपालकै पहिलो ईक्मो रिट्रिभलसहित सिभिल अस्पतालमा ईक्मो सेवा सुरु, उपचारपछि बिरामी डिस्चार्ज मंगलबार, कात्तिक १७, २०८३
स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रममा अब स्थानीय तहबाटै सामूहिक आबद्धता र नवीकरण गर्न सकिने बुधबार, कात्तिक १८, २०८३
वैज्ञानिकले पहिचान गरे जैविक बुढ्यौलीको गति सुस्त बनाउने १० स्वस्थकर आहार सोमबार, कात्तिक २३, २०८३
डा. गोविन्द केसीसँग सरकारको ६ बुँदे सहमति, २५औँ सत्याग्रह अन्त्य शनिबार, कात्तिक २१, २०८३
सबै हेर्नुहोस
haatma haatma
अन्तर्वार्ता सबै
'स्वास्थ्य बीमामा नागरिकको पहुँच बढाउन पालिकाहरूसँग सहकार्य गर्दैछौँ' स्वास्थ्यखबर
न्युरो फिजिसियन डा. पौडेललाई प्रश्न: टाउको दुखाइको कुन अवस्था गम्भीर हो? लक्ष्मी चौलागाईं
आधारभूत स्वास्थ्य सेवा निःशुल्क दिन तयार छौं, तर महँगा इम्प्लान्ट र औषधि निःशुल्क दिन सक्दैनौं - डा कार्की (अन्तर्वार्ता) स्वास्थ्यखबर
स्वास्थ्यमा गाभिएपछि कसरी चल्दै छ खाद्य प्रविधि विभाग? कति सहज, कति असहज? [अन्तर्वार्ता] स्वास्थ्यखबर
'जनताको असन्तुष्टि समग्र प्रणालीसँग हुन्छ, तर पहिलो आक्रोश डाक्टरमाथि पोखिन्छ' स्वास्थ्यखबर
'इतिहासले बलियो बनाएको नेपाल चिकित्सक संघ अहिले परिवर्तनको घुम्तीमा छ' स्वास्थ्यखबर
‘टिम मंगल' चुनावी समूह मात्र थिएन, मेडिकल मुभमेन्ट हो : डा. मंगल रावल स्वास्थ्यखबर
'हरेक टाउको दुखाइ ब्रेन ट्युमर होइन, यी लक्षणहरू देखिए हुनसक्छ जोखिम' स्वास्थ्यखबर
सबै हेर्नुहोस
LRR inside LRR inside
विचार/विश्लेषण
नेपालमा कार–टी उपचारको नयाँ अध्याय: सफल सुरुवात, सुरक्षित र प्रभावकारी भविष्यका लागि उत्पादन तथा क्लिनिकल टिमको भूमिका
नेपालमा कार–टी उपचारको नयाँ अध्याय: सफल सुरुवात, सुरक्षित र प्रभावकारी भविष्यका लागि उत्पादन तथा क्लिनिकल टिमको भूमिका ९ मिनेट अगाडि
अहेवले बिरामी जाँच्न र औषधि लेख्न मिल्छ कि मिल्दैन?
अहेवले बिरामी जाँच्न र औषधि लेख्न मिल्छ कि मिल्दैन? २२ घण्टा अगाडि
लेइ सिन्ड्रोम: एक दुर्लभ र गम्भीर माइटोकन्ड्रियल रोग
लेइ सिन्ड्रोम: एक दुर्लभ र गम्भीर माइटोकन्ड्रियल रोग आइतबार, कात्तिक २२, २०८३
अदृश्य विकिरणसँगै छरपस्ट बेथिति : कहाँ छ रेडियोलोजी क्षेत्रमा सुशासन?
अदृश्य विकिरणसँगै छरपस्ट बेथिति : कहाँ छ रेडियोलोजी क्षेत्रमा सुशासन? आइतबार, कात्तिक २२, २०८३
२७औँ राष्ट्रिय आरोग्य दिवस: प्रकृतिको सानिध्य र आयुर्वेदीय जीवनशैली
२७औँ राष्ट्रिय आरोग्य दिवस: प्रकृतिको सानिध्य र आयुर्वेदीय जीवनशैली शनिबार, कात्तिक २१, २०८३
आयुर्वेदका प्रवर्तक भगवान् धन्वन्तरि: ऐतिहासिक, दार्शनिक र वैज्ञानिक परिप्रेक्ष्य
आयुर्वेदका प्रवर्तक भगवान् धन्वन्तरि: ऐतिहासिक, दार्शनिक र वैज्ञानिक परिप्रेक्ष्य शनिबार, कात्तिक २१, २०८३
तातै खाऊँ जल्दै मरौं नहोस् मेडिकल विश्वविद्यालयमा
तातै खाऊँ जल्दै मरौं नहोस् मेडिकल विश्वविद्यालयमा शुक्रबार, कात्तिक २०, २०८३
हिंसा : शारीरिक घाउ मात्र होइन, मानसिक र आर्थिक शोषण पनि
हिंसा : शारीरिक घाउ मात्र होइन, मानसिक र आर्थिक शोषण पनि शुक्रबार, कात्तिक २०, २०८३
सबै हेर्नुहोस
ब्लग सबै
किताबदेखि कार्यस्थलसम्म : प्रोफेसर मार्क क्विरिनेनसँगको अविस्मरणीय भेट डा. अर्जुनहरि रिजाल
आईएफसीसी वर्ल्डल्याब कंग्रेस २०२६ : अन्तर्राष्ट्रिय वैज्ञानिक अनुभव र नेपालको प्रयोगशाला चिकित्सामा नवप्रवर्तनको सङ्कल्प डा. मनोज आचार्य (आईएफसीसी युवा वैज्ञानिक २०२६ अनुदान प्राप्तकर्ता)
एउटा अप्रत्याशित अनुभव, जब देब्रे आँखा निरन्तर झिम्क्याइरहनुपर्ने अवस्था आयो ! डा. मंगल रावल
उपचारका लागि सहयोग माग्दै आउँछन् पीडित, कहाँ छन् स्थानीय तह? वशिष्ठ तिवारी
मेरो जीवनको पहिलो स्टेथोस्कोप : जसले दियो अनवरत १७ वर्ष साथ डा प्रकाश भट्टराई
दसैंमा वाक्क बनाउने प्रश्नः छोराछोरी कहिले पाउने? डा. अच्युतशाली घिमिरे
टाउकोको शल्यक्रियाले सिकाएको जीवनको मूल्य रमेश कुँवर, जनस्वास्थ्यकर्मी
पेलिएटिभ केयर र सुरेन्द्र अंकलसँगको अन्तिम यात्रा स्वास्थ्यखबर
सबै हेर्नुहोस
© 2026 Swasthya Khabarpatrika. All Rights Reserved. Site by: SoftNEP