काठमाडौं- नेपाली वैज्ञानिक डा. प्रमिला लामिछाने (पीएचडी) ले संयुक्त राज्य अमेरिकाको राष्ट्रिय स्वास्थ्य संस्थान (एनआईएच) मा वैज्ञानिकका रूपमा कार्यरत रहँदै विश्वकै प्रतिष्ठित भाइरोलोजी सम्मेलन एएसभी २०२६ वार्षिक सम्मेलनमा आफ्नो अनुसन्धान प्रस्तुत गरेकी छिन्।
अमेरिकाको मिनियापोलिस, मिनेसोटामा आयोजित सम्मेलनमा उनले ३० जुलाई २०२६ मा ‘मानव रेस्पिरेटरी सिन्साइटियल भाइरसबाट प्राप्त तापक्रम–संवेदनशील उत्परिवर्तनद्वारा कमजोर पारिएका जीवित मानव मेटान्यूमोभाइरस खोपका सम्भावित उम्मेदवार’ शीर्षकको अनुसन्धान प्रस्तुत गरेकी थिइन्।
उनको अनुसन्धान ह्युमन मेटान्यूमोभाइरस (एचएमपीभी) विरुद्ध प्रभावकारी जीवित कमजोर पारिएको (लाइभ एटेन्युएटेड) खोप विकासमा केन्द्रित रहेको थियो। एचएमपीभी शिशु, बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक तथा कमजोर प्रतिरक्षा प्रणाली भएका व्यक्तिमा गम्भीर श्वासप्रश्वाससम्बन्धी संक्रमण गराउने प्रमुख भाइरसमध्ये एक मानिन्छ। हालसम्म यस भाइरसविरुद्ध विश्वमा कुनै स्वीकृत खोप उपलब्ध छैन।
अनुसन्धानमा रेस्पिरेटरी सिन्साइटियल भाइरस (आरएसभी) बाट प्राप्त तापक्रम–संवेदनशील उत्परिवर्तन प्रयोग गरी एचएमपीभीलाई कमजोर बनाउने प्रविधिको विकास गरिएको थियो। प्रारम्भिक अध्ययनले यस्ता खोपका सम्भावित उम्मेदवार सुरक्षित, आनुवंशिक रूपमा स्थिर तथा प्रभावकारी प्रतिरक्षा प्रतिक्रिया उत्पन्न गर्न सक्षम रहेको देखाएको थियो। यसले भविष्यमा एचएमपीभी विरुद्ध सुरक्षित र प्रभावकारी खोप विकासका लागि महत्त्वपूर्ण आधार तयार गर्ने विश्वास गरिएको छ।
अमेरिकन सोसाइटी फर भाइरोलोजी (एएसभी) को वार्षिक सम्मेलन भाइरोलोजी क्षेत्रमा विश्वकै प्रतिष्ठित वैज्ञानिक सम्मेलनहरूमध्ये एक हो। यस सम्मेलनमा विश्वभरका अग्रणी विश्वविद्यालय, अनुसन्धान संस्था, सरकारी निकाय तथा जैविक विज्ञानसँग सम्बन्धित संस्थाका हजारौं वैज्ञानिक तथा अनुसन्धानकर्ताले नवीनतम अनुसन्धान र वैज्ञानिक उपलब्धि प्रस्तुत गर्ने गर्छन्।
विश्वस्तरीय वैज्ञानिक मञ्चमा डा. लामिछानेले प्रस्तुत गरेको यो अनुसन्धान नेपाली वैज्ञानिकहरूको क्षमता, समर्पण र अन्तर्राष्ट्रिय योगदानको उत्कृष्ट उदाहरणका रूपमा हेरिएको छ। उनको उपलब्धिले नेपालको वैज्ञानिक अनुसन्धानलाई विश्वमाझ थप परिचित गराउनुका साथै युवा पुस्तालाई अनुसन्धान र नवप्रवर्तनतर्फ प्रेरित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
