काठमाडौं – अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पलाई सन् २०२६ को मध्यावधि निर्वाचनमा ठूलो राजनीतिक धक्का लागेको छ। डेमोक्र्याटिक पार्टीले अमेरिकी संसद्का दुवै सदन सिनेट र हाउस अफ रिप्रेजेन्टेटिभ्समा बहुमत हासिल गर्ने सीएनएनले प्रक्षेपण गरेको छ।
ट्रम्पको लोकप्रियता घट्नुमा बढ्दो महँगी, भन्सार शुल्क (ट्यारिफ), इरानसँगको युद्ध र उनको कार्यशैलीप्रतिको असन्तुष्टिलाई प्रमुख कारण मानिएको छ। यससँगै उनको प्रशासनले अघि सारेका स्वास्थ्य नीतिहरू पनि नागरिकको असन्तुष्टिको महत्त्वपूर्ण विषय बनेका छन्।
विशेषगरी स्वास्थ्य बीमामा सरकारी अनुदानको निरन्तरता नहुनु, न्यून आय भएका नागरिकलाई लक्षित मेडिकेड कार्यक्रममा कटौती, खोपसम्बन्धी नीतिमा परिवर्तन र स्वास्थ्य उपचारको बढ्दो खर्चले ट्रम्प प्रशासनमाथि प्रश्न उठाएको छ।
अमेरिकामा स्वास्थ्य सेवा महँगो छ। त्यसैले स्वास्थ्य बीमा र उपचार खर्चमा हुने परिवर्तनले सामान्य नागरिकको दैनिक जीवनमै प्रत्यक्ष प्रभाव पार्छ। यही विषय निर्वाचनमा समेत महत्त्वपूर्ण बनेको देखिन्छ।
ओबामाकेयरको अनुदान समाप्त, स्वास्थ्य बीमा महँगियो
ट्रम्प प्रशासनको स्वास्थ्य नीतिमाथि उठेको प्रमुख प्रश्न स्वास्थ्य बीमासम्बन्धी अनुदान हो।
अमेरिकामा सन् २०१० मा तत्कालीन राष्ट्रपति बाराक ओबामाले ल्याएको ओबामाकेयरमार्फत नागरिकलाई निजी स्वास्थ्य बीमा खरिद गर्न सरकारी अनुदानको व्यवस्था गरिएको थियो।
विशेषगरी न्यून तथा मध्यम आय भएका परिवारले बीमाको प्रिमियम तिर्न सहज होस् भनेर थप अनुदान उपलब्ध गराइएको थियो। तर उक्त अतिरिक्त अनुदानको अवधि सन् २०२५ को अन्त्यमा समाप्त भयो। सन् २०२६ जनवरीदेखि नागरिकले बीमाका लागि बढी रकम तिर्नुपर्ने अवस्था आयो।
यसको असर स्वास्थ्य बीमा खरिद गर्ने नागरिकमा परेको छ। बीमाको प्रिमियम बढेपछि कतिपयले बीमा नवीकरण गर्न नसकेको र कतिपयले बीमा नै छाड्नुपरेको अवस्था छ।
केएफएफको विश्लेषणअनुसार सन् २०२५ मा ओबामाकेयरअन्तर्गत बीमा लिनेको संख्या २ करोड १८ लाख रहेकामा सन् २०२६ मा घटेर १ करोड ९२ लाखमा झरेको छ।
यसले स्वास्थ्य बीमाको लागत अमेरिकी मतदाताको महत्त्वपूर्ण चासो बनेको देखाउँछ।
मेडिकेडमा कटौती, न्यून आय भएका नागरिक प्रभावित हुने चिन्ता
ट्रम्प प्रशासनको अर्को विवादास्पद स्वास्थ्य नीति मेडिकेडमा खर्च कटौती हो। मेडिकेड अमेरिकामा न्यून आय भएका नागरिक, अपाङ्गता भएका व्यक्ति तथा आर्थिक रूपमा कमजोर परिवारलाई स्वास्थ्य बीमा उपलब्ध गराउने सरकारी कार्यक्रम हो।
ट्रम्प प्रशासनको समर्थनमा सन् २०२५ मा पारित वन बिग ब्युटिफुल बिल एक्टले मेडिकेडको संघीय खर्च घटाउने, लाभग्राहीको योग्यता जाँचलाई कडा बनाउने र निश्चित लाभग्राहीका लागि काम तथा रिपोर्टिङसम्बन्धी नयाँ सर्त लागू गर्ने व्यवस्था गरेको छ।
यसले विशेषगरी न्यून आय भएका नागरिक, ग्रामीण क्षेत्रका स्वास्थ्य संस्था र मेडिकेडमा निर्भर अस्पतालहरूको आर्थिक अवस्थामाथि असर पार्न सक्ने चिन्ता बढाएको छ।
कंग्रेसनल बजेट अफिसको प्रक्षेपणअनुसार उक्त कानुनका स्वास्थ्यसम्बन्धी प्रावधानका कारण सन् २०३४ सम्म करिब एक करोड मानिस स्वास्थ्य बीमाविहीन हुन सक्नेछन्।
यसले स्वास्थ्य सेवा नागरिकको पहुँचबाट टाढा पुग्ने भन्दै स्वास्थ्य क्षेत्रका विज्ञ र विपक्षी दलले आलोचना गरेका छन्।
खोप नीतिमा परिवर्तन, स्वास्थ्य निकायप्रतिको विश्वासमा प्रश्न
ट्रम्प प्रशासनका स्वास्थ्य तथा मानव सेवा मन्त्री रोबर्ट एफ केनेडी जुनियरको नेतृत्वमा भएको खोप नीतिसम्बन्धी परिवर्तन पनि विवादमा परेको छ।
खोपप्रति शंका व्यक्त गर्दै आएका केनेडीको नेतृत्वमा अमेरिकी रोग नियन्त्रण तथा रोकथाम केन्द्र (सीडीसी) ले सन् २०२६ जनवरीमा बालबालिकाका लागि सिफारिस गरिने नियमित खोप तालिका परिवर्तन गरेको थियो।
यसअघि बालबालिकालाई १७ प्रकारका रोगविरुद्ध नियमित खोप लगाउन सिफारिस गरिँदै आएकोमा नयाँ व्यवस्थामा ११ रोगविरुद्धको खोपलाई नियमित सिफारिसमा राखिएको थियो।
यस परिवर्तनले सार्वजनिक स्वास्थ्य विज्ञ र चिकित्सकबीच चिन्ता बढाएको छ। खोपसम्बन्धी निर्णय वैज्ञानिक प्रमाण र सार्वजनिक स्वास्थ्यको आवश्यकताका आधारमा हुनुपर्ने उनीहरूको जोड छ।
केएफएफको जनवरी २०२६ को सर्वेक्षणमा ५७ प्रतिशत अमेरिकीले केनेडीको खोप नीतिप्रतिको कार्यसम्पादन अस्वीकार गरेका थिए। त्यस्तै, ५५ प्रतिशतले स्वास्थ्य मन्त्रीका रूपमा उनको कार्यसम्पादनप्रति असन्तुष्टि जनाएका थिए।
‘मेक अमेरिका हेल्दी अगेन’ अभियान र स्वास्थ्य नीतिबीचको विवाद
ट्रम्प प्रशासनले ‘मेक अमेरिका हेल्दी अगेन’ अभियानलाई पनि प्राथमिकतामा राखेको छ।
यस अभियानले प्रशोधित खाना, खाद्य पदार्थमा प्रयोग हुने रसायन, बालबालिकाको पोषण र दीर्घरोग न्यूनीकरणजस्ता विषयलाई प्राथमिकता दिएको छ।
तर अभियानका केही स्वास्थ्य नीतिको कार्यान्वयन र खोपसम्बन्धी निर्णयलाई लिएर विवाद उत्पन्न भएको छ।
केएफएफको अप्रिल २०२६ को सर्वेक्षणमा ५४ प्रतिशतले प्रशासनको खाद्य नीतिप्रतिको कार्यसम्पादन अस्वीकार गरेका थिए। त्यस्तै, ६१ प्रतिशतले खोप नीतिप्रति असन्तुष्टि जनाएका थिए।
यसले स्वास्थ्यसम्बन्धी मुद्दामा ट्रम्प प्रशासनले आफ्नै समर्थकबाहेक अन्य मतदाताको विश्वास जित्न चुनौती सामना गरिरहेको देखाउँछ।
स्वास्थ्य उपचारको खर्च मतदाताको प्रमुख चिन्ता
अमेरिकामा स्वास्थ्य उपचारको खर्च र स्वास्थ्य बीमाको प्रिमियम महँगिनु निर्वाचनको महत्त्वपूर्ण मुद्दा बनेको छ।
केएफएफको सन् २०२६ सेप्टेम्बरको सर्वेक्षणअनुसार:
- ६० प्रतिशत अमेरिकीले स्वास्थ्य उपचारको खर्च धान्न चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।
- ४७ प्रतिशतले निर्वाचनका उम्मेदवारले स्वास्थ्य उपचारको खर्चबारे कुरा गर्नु अत्यन्त महत्त्वपूर्ण ठानेका छन्।
- ४२ प्रतिशतले स्वास्थ्य खर्च व्यवस्थापनमा डेमोक्र्याटलाई बढी विश्वास गरेका छन्।
- २२ प्रतिशतले मात्रै रिपब्लिकनलाई बढी विश्वास गरेका छन्।
स्वास्थ्य खर्च व्यवस्थापनमा डेमोक्र्याटप्रतिको विश्वास रिपब्लिकनको तुलनामा झन्डै दोब्बर देखिएको छ।
यो तथ्यले स्वास्थ्य सेवा र बीमाको लागत अमेरिकी मतदाताका लागि कति महत्त्वपूर्ण छ भन्ने देखाउँछ।
स्वास्थ्य नीतिले पनि निर्वाचनमा प्रभाव पार्यो
ट्रम्प प्रशासनको स्वास्थ्य नीतिले नागरिकको जीवनमा पार्ने प्रभाव र त्यसप्रतिको असन्तुष्टि निर्वाचनको बहसमा देखिएको छ। विशेषगरी स्वास्थ्य बीमाको लागत, मेडिकेडमा कटौती र खोप नीतिमा परिवर्तनले प्रशासनको कार्यसम्पादनमाथि प्रश्न उठाएका छन्।
स्वास्थ्य उपचारको खर्च बढिरहेको अवस्थामा सरकारी अनुदान घट्नु र न्यून आय भएका नागरिकका लागि उपलब्ध स्वास्थ्य बीमामा कडाइ हुनुले मतदाताको असन्तुष्टि बढाउन सक्ने देखिन्छ।
यद्यपि ट्रम्पको लोकप्रियता घट्नुको कारण स्वास्थ्य नीति मात्रै होइन। महँगी, आर्थिक अवस्था, इरानसँगको युद्ध र राष्ट्रपतिको कार्यशैली पनि प्रमुख मुद्दा हुन्।
संसद्का दुवै सदनमा डेमोक्र्याटको नियन्त्रण हुने सीएनएनको प्रक्षेपणसँगै ट्रम्प प्रशासनका स्वास्थ्य नीतिमाथि पनि अब थप संसदीय निगरानी र बहस हुने अपेक्षा गरिएको छ।
