मेरो नाम बिरेन्द्र बहादुर शाह हो। म हाल अछाम जिल्लाको दुर्गम क्षेत्रमा दर्ता प्राप्त (Registered) स्वास्थ्यकर्मीको रूपमा कार्यरत छु। यस सन्दर्भमा हाम्रो मुख्य मागहरू यस प्रकार रहेका छन्:
प्रत्येक स्वास्थ्य चौकीमा अनिवार्य रूपमा ल्याब असिस्टेन्टको स्थायी दरबन्दी कायम गरिनुपर्छ। देशभर ल्याब सम्बन्धी अध्ययन गरेका करिब ३० हजारभन्दा बढी प्राविधिक/असिस्टेन्टहरूले लाइसेन्स प्राप्त गरेका छन्, तर लोकसेवा आयोगबाट वर्षमा केवल २/३ वटा मात्र पद खुल्ने गरेको छ। अर्कोतर्फ, प्रत्येक वर्ष करिब १५००–२००० जना जनशक्ति उत्पादन भइरहेका छन्, तर रोजगारीको अवसर शून्यजस्तै छ।
निजी क्षेत्रमा काम गर्दा मासिक १०–१२ हजार रुपैयाँ मात्र पारिश्रमिक पाइन्छ, जुन रकमले कोठा भाडासमेत धान्न कठिन हुन्छ। यस्तो अवस्थामा परिवार कसरी पाल्ने भन्ने गम्भीर प्रश्न खडा भएको छ।
गाउँघरका स्वास्थ्य चौकीमा ल्याब सेवा विस्तार गरिएमा दुर्गम क्षेत्रका बिरामीहरूले समयमै परीक्षण सेवा पाउन सक्छन्। हाल देशभर करिब ३७७८ स्वास्थ्य चौकी रहेका छन्। यदि लोकसेवामार्फत स्थायी दरबन्दी सिर्जना गरिएमा ३–४ हजार जनशक्तिले रोजगारी पाउने सम्भावना रहन्छ।
ल्याब असिस्टेन्ट अध्ययन गर्नसमेत ५–६ लाख रुपैयाँ खर्च लाग्छ भने टेक्निसियन तहमा १०–१५ लाखसम्म लगानी गर्नुपर्छ। धेरैजसो विद्यार्थीहरूले ऋण लिएर पढेका हुन्छन्। तर रोजगारीको अभावमा फेरि विदेश जान बाध्य हुने अवस्था सिर्जना भएको छ।
दुर्गम क्षेत्रमा परीक्षण सुविधा नहुँदा करिब ९० प्रतिशत बिरामीहरूमा रोग गम्भीर भएपछि मात्र पत्ता लाग्ने गरेको अवस्था छ। हाल कतिपय ठाउँमा करारमा जनशक्ति राखिएको भए पनि त्यसका लागि खर्च हुने रकम पनि राज्यकै हो। त्यसैले स्थायी दरबन्दी सिर्जना गरी दीगो समाधान गरिनु आवश्यक छ।
यदि रोजगारी दिन सकिँदैन भने अनावश्यक रूपमा जनशक्ति उत्पादन नगर्न पनि सम्बन्धित निकायसँग आग्रह गर्दछौं। अहिलेको अवस्थामा हामी “मर्नु न बाँच्नु” को स्थितिमा पुगेका छौं।
विश्व स्वास्थ्यकर्मी सप्ताहका अवसरमा हाम्रो यो माग सम्बोधन हुने अपेक्षा गरेका छौं।
धन्यवाद।
