यदि तपाईंलाई थकान महसुस हुने, टाउको दुख्ने, सास फेर्न गाह्रो हुने, हात–खुट्टा चिसो हुने लगायतका समस्या छन् भने तपाईंको शरीरमा आइरनको कमी भएको हुनसक्छ। आइरन मानव शरीरलाई आवश्यक पोषक तत्त्व हो, जसले शरीरका विभिन्न भागमा अक्सिजन पुर्याउन र हेमोग्लोबिन बनाउन सहयोग गर्छ।
रगत तथा क्यान्सर रोग विशेषज्ञ डा. अजयकुमार झाका अनुसार शरीरमा आइरनको कमीका कारण रातो रक्तकोषिकाहरू ठीकसँग नबन्ने तथा मानिसलाई कमजोरी र थकान महसुस हुन थाल्छ।
शरीरमा आइरनको कमी हुन नदिन के गर्ने?
शरीरमा आइरनको कमी हुन नदिन र रगतको मात्रा बढाउन मुख्यतया खानपान र जीवनशैलीमा ध्यान दिनु जरुरी छ।
१. आइरनयुक्त खानेकुराको सेवन
शरीरमा आइरनको आपूर्ति बढाउन निम्न खानेकुराहरूलाई नियमित आहारमा समावेश गर्नुहोस्:
मांसाहारी स्रोत: रातो मासु (खसी, राँगाको मासु) र कलेजो आइरनको सबैभन्दा राम्रो स्रोत हुन्।
शाकाहारी स्रोत: हरियो सागपात (पालुङ्गो, लट्टे, मेथी), गेडागुडी (चना, सिमी, दाल) र सोयाबिन खानुहोस्।
फलफूल र ड्राइ फ्रुट्स: चुकन्दर (बिटरुट), अनार, खजुर, किसमिस र अन्जिरको सेवनले हेमोग्लोबिन बढाउन मद्दत गर्छ।
बीउ र बदाम: ओखर, काजु र कद्दूको बीउमा पनि आइरन पाइन्छ।
२. भिटामिन 'सी' को साथमा आइरन लिने
आइरनयुक्त खानेकुरा खाँदा मात्र पुग्दैन, त्यसलाई शरीरले सोस्न (Absorb गर्न) पनि जरुरी हुन्छ। आइरनको अवशोषण बढाउन भिटामिन 'सी' युक्त फलफूलहरू जस्तै: कागती, सुन्तला, अमला र स्ट्रबेरी खानुहोस्।
३. अवशोषणमा बाधा पुर्याउने कुराहरूबाट बच्ने
चिया र कफी: खाना खाने बित्तिकै चिया वा कफी नखानुहोस्। यसमा हुने ट्यानिनले शरीरलाई आइरन सोस्न बाधा पुर्याउँछ।
क्याल्सियम: आइरन र क्याल्सियमका स्रोतहरू (जस्तै: दूध र मासु) सँगै नखानुहोस्, किनकि क्याल्सियमले आइरनको अवशोषणमा अवरोध गर्न सक्छ।
४. भाँडाकुँडाको छनोट
खाना पकाउँदा फलामको तावा वा कराही प्रयोग गर्नाले खानेकुरामा आइरनको मात्रा केही हदसम्म बढ्छ।
५. चिकित्सकको सल्लाह र सप्लीमेन्ट
विशेष गरी गर्भवती महिला, महिनावारी भएका किशोरीहरू र रगतको कमी भएकाहरूले चिकित्सकको सल्लाहमा आइरन चक्की वा सप्लीमेन्ट लिनुपर्छ।
