अमेरिकाको मध्यावधि निर्वाचनमा स्वास्थ्य तथा विज्ञान क्षेत्रमा लामो अनुभव हासिल गरेका व्यक्तिहरू उल्लेख्य संख्यामा निर्वाचित भएका छन्। चिकित्सक, नर्स, जनस्वास्थ्यविद्, सूक्ष्मजीव वैज्ञानिकदेखि इन्जिनियर र गणितज्ञसम्मले विभिन्न राज्यबाट निर्वाचन जितेको सूची टाइमले बनाएको छ। उनीहरूमध्ये केही अमेरिकी संसद् (कंग्रेस) प्रवेश गर्दैछन् भने एक जना ओहायो राज्यको गभर्नर बन्दैछिन्।
निर्वाचनबाट विजयी भएका यी व्यक्तिहरूले स्वास्थ्य सेवा, औषधिको मूल्य, स्वास्थ्य बिमा, खोप, वैज्ञानिक अनुसन्धान र जनस्वास्थ्यका विषयलाई आफ्नो राजनीतिक एजेन्डामा समेटेका छन्। उनीहरूको व्यावसायिक अनुभवले स्वास्थ्य नीतिनिर्माणमा बिरामी र स्वास्थ्यकर्मीका वास्तविक समस्या उठाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
वैज्ञानिक तथा चिकित्सा पृष्ठभूमि भएका उम्मेदवारलाई राजनीतिमा प्रवेश गराउन सहयोग गर्ने संस्था ‘३१४ एक्सन’का कार्यकारी निर्देशक एरिक पोल्याक स्वास्थ्य क्षेत्रमा काम गर्ने व्यक्तिहरूलाई मतदाताका समस्यासँग प्रत्यक्ष जोडिने अवसर हुने बताउँछन्।
उनका अनुसार अस्पतालको आकस्मिक कक्षमा पुग्ने बिरामीलाई चिकित्सकले राजनीतिक आस्था सोध्दैनन्। चिकित्सक, नर्स तथा अन्य स्वास्थ्यकर्मीले बिरामीका समस्या नजिकबाट बुझेका हुन्छन्। स्वास्थ्य बिमा कम्पनीले उपचार खर्च भुक्तानी गर्न नमान्दा बिरामीले भोग्ने कठिनाइ र उपचारका लागि गर्नुपर्ने संघर्ष पनि उनीहरूले देखेका हुन्छन्।
तर स्वास्थ्य क्षेत्रमा काम गरेको अनुभव हुँदैमा कुनै व्यक्ति स्वतः राम्रो नीतिनिर्माता हुन्छ भन्ने ग्यारेन्टी नहुने जनस्वास्थ्यविद् ब्रायन कास्ट्रुची बताउँछन्। उनका अनुसार प्रमाणको मूल्याङ्कन गर्ने, कठिन प्रश्न सोध्ने र आफूलाई थाहा नभएका विषय स्वीकार गर्ने क्षमता नीतिनिर्माताका लागि महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
मध्यावधि निर्वाचनबाट निर्वाचित स्वास्थ्य तथा विज्ञान क्षेत्रका प्रमुख व्यक्तिहरू यस्ता छन्।
चिकित्सक र नर्सको उल्लेख्य उपस्थिति
दक्षिण क्यारोलिनाबाट बालरोग विशेषज्ञ डा. एनी एन्ड्र्युज अमेरिकी सिनेटमा निर्वाचित भएकी छन्। उनले बालबालिकामा हुने दम, बन्दुकको गोली लागेर घाइते भएकाहरूको उपचारपछिको अवस्था र बन्दुक सुरक्षासम्बन्धी विषयमा काम गरेकी छन्। रिपब्लिकन उम्मेदवारलाई पराजित गर्दै निर्वाचित भएकी उनको जितलाई निर्वाचनको अप्रत्याशित परिणाममध्ये एक मानिएको छ।
उनको चुनावी प्राथमिकतामा नियमित तथा आकस्मिक उपचारमा बिमा कम्पनीबाट लिनुपर्ने पूर्वस्वीकृतिको व्यवस्था हटाउने, निजी लगानी समूहलाई अस्पतालको स्वामित्व लिन प्रतिबन्ध लगाउने, ग्रामीण अस्पताल सञ्चालनमा सहयोग गर्ने र औषधिको मूल्य घटाउने विषय छन्। खोपमा सर्वसाधारणको पहुँच बढाउनुपर्ने उनको धारणा छ।
मिचिगनबाट जनस्वास्थ्यविद् डा. अब्दुल एल सैयद सिनेटमा निर्वाचित भएका छन्। उनले यसअघि डेट्रोइट र वेन काउन्टीको स्वास्थ्य विभागको नेतृत्व गरेका थिए। चिकित्सा अध्ययनका क्रममा बिरामीको उपचारसँगै अस्पतालबाहिरका सामाजिक तथा आर्थिक समस्याले पनि स्वास्थ्यमा प्रभाव पार्ने अनुभव गरेपछि उनी जनस्वास्थ्य क्षेत्रमा लागेका थिए।
उनको चुनावी एजेन्डामा सबै नागरिकलाई सरकारी स्वास्थ्य बिमाको पहुँच पुर्याउने, मेडिकेडमा गरिएको बजेट कटौती उल्ट्याउने र स्थानीय स्वास्थ्य विभागलाई थप सहयोग गर्ने विषय छन्। उनी अमेरिकाको पहिलो मुस्लिम सिनेटरसमेत बनेका छन्।
न्युजर्सीबाट प्लास्टिक तथा पुनर्निर्माण शल्यचिकित्सक डा. एडम हमावी प्रतिनिधिसभामा निर्वाचित भएका छन्। उनी अमेरिकी सेनाका पूर्वसैनिकसमेत हुन्। इराक युद्धका क्रममा घाइते भएकी र पछि सिनेटर बनेकी ट्यामी डकवर्थको ज्यान बचाउन उनले सहयोग गरेका थिए।
स्वास्थ्य बिमा कम्पनीले उपचारमा सिर्जना गर्ने अवरोध, औषधिको बढ्दो मूल्य र बिरामीले उपचार नपाउने अवस्थाले आफूलाई राजनीतिमा आउन प्रेरित गरेको हमावी बताउँछन्। उनले सबै नागरिकका लागि स्वास्थ्य बिमा उपलब्ध गराउने मेडिकेयर फर अल कार्यक्रमको समर्थन गरेका छन्।
विस्कन्सिनबाट निर्वाचित मिचेल बर्मन आकस्मिक कक्षमा काम गर्ने नर्स हुन्। स्वास्थ्य क्षेत्रमा २३ वर्षको अनुभव भएका उनी अहिले पनि अस्पतालमा रातिको सिफ्टमा काम गर्छन्। पूर्वसैनिकहरूको स्वास्थ्य सेवामा समेत एक दशक काम गरेका उनले बिरामीले औषधि किन्न नसक्ने र उपचार खर्चकै कारण परिवारले सम्पत्ति गुमाउनुपर्ने अवस्था देखेको बताएका छन्।
उनको प्राथमिकतामा सार्वजनिक स्वास्थ्य बिमा विकल्प, औषधिको मूल्य घटाउने, उपचारको पूर्वस्वीकृति प्रक्रिया छिटो बनाउने र स्वास्थ्यकर्मीमाथि हुने हिंसा रोक्ने विषय छन्।
क्यालिफोर्नियाबाट बालरोग विशेषज्ञ डा. रिचर्ड पान पनि प्रतिनिधिसभामा निर्वाचित भएका छन्। उनी खोपसम्बन्धी वैज्ञानिक नीतिका पक्षमा लामो समयदेखि सक्रिय छन्। विद्यालय जाने बालबालिकाका लागि खोप अनिवार्य गर्ने व्यवस्थाबाट व्यक्तिगत विश्वासका आधारमा छुट पाउने प्रावधान हटाउन उनले सन् २०१५ मा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए। खोपसम्बन्धी नीतिका कारण उनले विरोध, धम्की र भौतिक आक्रमणसमेत सामना गर्नुपरेको थियो।
उनको प्राथमिकतामा संघीय स्वास्थ्य निकायको संरक्षण, औषधिको मूल्य घटाउने र चिकित्सकले सिफारिस गरेको उपचारमा बिमा कम्पनीको हस्तक्षेप सीमित गर्ने विषय छन्।
कोभिड महामारीमा चर्चित स्वास्थ्य निर्देशक गभर्नर
ओहायो राज्यमा कोभिड महामारीका बेला स्वास्थ्य निर्देशक रहेकी डा. एमी एक्टन गभर्नर निर्वाचित भएकी छन्। उनले महामारीको सुरुवाती समयमा तत्कालीन गभर्नर माइक डिवाइनसँगै दैनिकजसो पत्रकार सम्मेलन गरेर नागरिकलाई संक्रमणको अवस्था, जोखिम र स्वास्थ्य सुरक्षाका उपायबारे जानकारी गराएकी थिइन्।
उनको तथ्यमा आधारित सूचना प्रवाह र नागरिकप्रतिको संवेदनशीलताको प्रशंसा भए पनि महामारी व्यवस्थापनका क्रममा विरोधसमेत सामना गर्नुपरेको थियो। सन् २०२० जुनमा उनले स्वास्थ्य निर्देशक पदबाट राजीनामा दिएकी थिइन्।
यसपटक जैवप्रविधि उद्यमी विवेक रामास्वामीलाई पराजित गर्दै उनी ओहायोको गभर्नर निर्वाचित भएकी हुन्। उनी राज्यको पहिलो निर्वाचित महिला गभर्नर बनेकी छन्। उनको चुनावी एजेन्डामा उपचार खर्चका कारण नागरिकमाथि परेको ऋणको भार कम गर्ने र औषधिको पहुँच विस्तार गर्ने विषय छन्।
वैज्ञानिक, इन्जिनियर र गणितज्ञ पनि संसद्मा
जर्जियाबाट सूक्ष्मजीव वैज्ञानिक तथा प्राध्यापक जस्मिन क्लार्क प्रतिनिधिसभामा निर्वाचित भएकी छन्। उनले एमोरी विश्वविद्यालयबाट विद्यावारिधि गरेकी हुन्। जीवविज्ञान अध्यापन गर्दै आएकी उनको प्राथमिकतामा वैज्ञानिक अनुसन्धानका लागि सरकारी बजेट पुनःस्थापित गर्ने विषय छ। जटिल वैज्ञानिक विषयलाई सरल भाषामा बुझाउन आफ्नो अध्यापन अनुभव उपयोगी हुने उनको विश्वास छ।
आयोवाबाट निर्वाचित क्रिस्टिना बोहानन वातावरणीय इन्जिनियरिङ र कानुन पृष्ठभूमिकी हुन्। उनको स्वास्थ्य सेवाप्रतिको चासो व्यक्तिगत अनुभवसँग जोडिएको छ। फोक्सोको दीर्घरोगबाट पीडित उनका बुबाले स्वास्थ्य बिमा गुमाएपछि परिवारले उपचार खर्च जुटाउन निकै कठिनाइ भोग्नुपरेको थियो। उनी औषधिको मूल्य घटाउने र इन्सुलिनको मासिक मूल्य ३५ अमेरिकी डलरमा सीमित गर्ने पक्षमा छिन्।
इलिनोयबाट निर्वाचित ड्यानियल बिसले गणितमा विद्यावारिधि गरेका छन्। उनले शिकागो विश्वविद्यालयमा अध्यापन गर्नुका साथै इलिनोय राज्य संसद् र इभान्स्टन सहरको प्रमुखका रूपमा काम गरेका छन्। स्वास्थ्य बजेट कटौती उल्ट्याउने, औषधिको मूल्य घटाउने र सबैका लागि स्वास्थ्य बिमाको व्यवस्था गर्ने उनको एजेन्डा छ।
भर्जिनियाबाट एलेन लुरिया र क्यालिफोर्नियाबाट ज्याकी इरविन पनि निर्वाचित भएका छन्। लुरिया पूर्वनौसेना अधिकारी तथा इन्जिनियर हुन्। उनको स्वास्थ्यसम्बन्धी प्राथमिकतामा औषधिको मूल्य घटाउने, ग्रामीण क्षेत्रमा चिकित्सक र नर्सको उपलब्धता बढाउने तथा दूरस्वास्थ्य सेवा विस्तार गर्ने विषय छन्।
इरविन प्रणाली इन्जिनियरिङ पृष्ठभूमिकी हुन्। उनले मानसिक स्वास्थ्य सेवा विस्तारका लागि क्यालिफोर्नियामा करिब ६ अर्ब ४० करोड अमेरिकी डलर बराबरको ऋणपत्र जारी गर्ने व्यवस्थासम्बन्धी कानुन निर्माणमा भूमिका खेलेकी थिइन्।
नीतिनिर्माणमा व्यावसायिक अनुभवको परीक्षा
स्वास्थ्य तथा विज्ञान क्षेत्रमा काम गरेका व्यक्तिहरूको राजनीतिक प्रवेशले स्वास्थ्य सेवासम्बन्धी समस्या संसद्मा उठाउन सहज हुने विश्लेषकहरूको भनाइ छ। बिरामीको उपचार, औषधिको मूल्य, स्वास्थ्य बिमाको पहुँच, खोप, मानसिक स्वास्थ्य र वैज्ञानिक अनुसन्धानजस्ता विषय उनीहरूको प्राथमिकतामा देखिएका छन्।
अमेरिकन पब्लिक हेल्थ एसोसिएसनका प्रमुख डा. जर्ज बेन्जामिनका अनुसार स्वास्थ्य क्षेत्रमा काम गरेका व्यक्तिले समुदायका समस्या प्रत्यक्ष रूपमा बुझेका हुन्छन्। तर त्यसलाई नीतिमा रूपान्तरण गर्न प्रमाणमा आधारित निर्णय र फरक राजनीतिक विचार भएका पक्षसँग संवाद गर्ने क्षमता पनि आवश्यक हुन्छ।
मध्यावधि निर्वाचनबाट निर्वाचित यी प्रतिनिधिहरूका लागि अब आफ्नो व्यावसायिक अनुभवलाई नीति निर्माणमा प्रयोग गर्नु मुख्य चुनौती हुनेछ। उनीहरूले स्वास्थ्य सेवाको पहुँच, उपचार खर्च र जनस्वास्थ्य सुधारका क्षेत्रमा कस्तो भूमिका खेल्छन् भन्ने आगामी कार्यकालले देखाउनेछ।
