जाडो मौसम सुरु भएसँगै हाम्रो दैनिकी, स्वास्थ्य र जीवनशैलीमा धेरै परिवर्तन देखिन्छ। चिसो हावा, कम तापक्रम र सुख्खा मौसमका कारण मानिसको शरीर कमजोर हुन सक्छ। यस्तो अवस्थामा तातो पानी (गरम पानी) हाम्रो जीवनको एक अत्यन्तै महत्वपूर्ण हिस्सा बन्छ। तातो पानी केवल नुहाउनका लागि मात्र होइन, स्वास्थ्य संरक्षण, रोग निवारण, सरसफाइ र दैनिक कामकाजका लागि पनि अत्यन्त उपयोगी हुन्छ।
१. शरीरलाई चिसोबाट जोगाउन सहयोग
जाडो मौसममा शरीरको तापक्रम घट्ने सम्भावना हुन्छ। तातो पानी पिउनु वा तातो पानीले नुहाउनु शरीरलाई न्यानो राख्न मद्दत गर्छ। यसले रक्तसञ्चारलाई सुधार गर्छ र शरीरका मांसपेशीहरूलाई आराम दिन्छ। बिहान खाली पेट तातो पानी पिउँदा शरीर भित्रबाट न्यानो महसुस हुन्छ।
२. पाचन प्रणाली सुधार गर्छ
तातो पानी पाचन प्रणालीका लागि निकै लाभदायक मानिन्छ। जाडोमा धेरै मानिसलाई कब्जियत, ग्यास, अपचजस्ता समस्या देखिन्छन्। तातो पानीले पेटको मांसपेशीलाई सक्रिय बनाउँछ र खाना सजिलै पच्न मद्दत गर्छ। राति सुत्नुअघि वा बिहान तातो पानी पिउनु पाचन स्वास्थ्यका लागि राम्रो हुन्छ।
३. रुघाखोकी र जाडोसँग सम्बन्धित रोगबाट बचाउँछ
जाडो मौसममा रुघाखोकी, ज्वरो, घाँटी दुख्ने, नाक बन्द हुनेजस्ता समस्या धेरै देखिन्छन्। तातो पानी पिउनु वा तातो पानीको बाफ लिनुले नाक र घाँटी सफा गर्छ। यसले कफ पगाल्न मद्दत गर्छ र श्वासप्रश्वासलाई सहज बनाउँछ। तातो पानीमा बेसार, अदुवा वा मह मिसाएर पिउनु अझ बढी फाइदाजनक हुन्छ।
४. छालाको स्वास्थ्यमा फाइदा
जाडोमा छाला सुख्खा, चिरा पर्ने र खस्रो हुने समस्या सामान्य हुन्छ। तातो पानीले नुहाउँदा छालाका रन्ध्र खुल्छन् र फोहोर बाहिर निस्कन्छ। तर अत्यधिक तातो पानी प्रयोग गर्नु हुँदैन, नत्र छालाको प्राकृतिक तेल नष्ट हुन सक्छ। मध्यम तातो पानी छालाका लागि उत्तम हुन्छ।
५. मांसपेशी र जोर्नीको दुखाइ कम गर्छ
जाडो मौसममा विशेष गरी बुढाबुढी र जोर्नी दुख्ने मानिसहरूलाई धेरै समस्या हुन्छ। तातो पानीले नुहाउँदा वा तातो पानीले सेक्दा मांसपेशीहरू आराम गर्छन्। रक्तसञ्चार बढ्ने भएकाले दुखाइ कम हुन्छ। गठिया (Arthritis) भएका व्यक्तिका लागि तातो पानी निकै लाभदायक हुन्छ।
६. मानसिक शान्ति र तनाव कम गर्न सहयोग
तातो पानीले नुहाउनु केवल शारीरिक मात्र होइन, मानसिक स्वास्थ्यका लागि पनि उपयोगी हुन्छ। दिनभरको थकान, तनाव र चिन्ता तातो पानीले नुहाउँदा कम हुन्छ। यसले मनलाई शान्त बनाउँछ र राम्रो निद्रामा सहयोग पुर्याउँछ।
७. सरसफाइ र संक्रमणबाट सुरक्षा
जाडो मौसममा पनि सरसफाइ उत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छ। तातो पानीले हात, भाँडा, कपडा र घर सफा गर्दा कीटाणु नष्ट हुन्छन्। विशेष गरी बच्चा र वृद्ध व्यक्तिहरूको सरसफाइमा तातो पानीको प्रयोगले संक्रमणको जोखिम कम गर्छ।
८. बच्चा र वृद्धका लागि तातो पानीको महत्व
बच्चा र वृद्धको शरीर चिसो सहन कम सक्षम हुन्छ। जाडोमा तातो पानीले नुहाउनु, तातो पानी पिउनु र तातो पानीले कपडा धुनु उनीहरूको स्वास्थ्यका लागि आवश्यक हुन्छ। नवजात शिशुलाई नुहाउँदा हल्का तातो पानी प्रयोग गर्दा शरीर सुरक्षित रहन्छ।
९. महिलाको स्वास्थ्यमा फाइदा
जाडो मौसममा महिलालाई महिनावारीको समयमा पेट दुख्ने, कम्मर दुख्ने समस्या बढी हुन सक्छ। तातो पानी पिउनु वा तातो पानीको सेकले यस्तो दुखाइ कम गर्न मद्दत गर्छ। यसले रक्तसञ्चार सुधार गरी आराम दिन्छ।
१०. तातो पानी प्रयोग गर्दा ध्यान दिनुपर्ने कुरा
तातो पानी जति फाइदाजनक छ, त्यति नै सावधानी पनि आवश्यक छ। अत्यधिक तातो पानीले जलन, छाला डढ्ने र स्वास्थ्य समस्या ल्याउन सक्छ। सधैं मध्यम तापक्रमको पानी प्रयोग गर्नु उचित हुन्छ। विशेष गरी बच्चा र वृद्धका लागि पानीको तापक्रम जाँच गरेर मात्र प्रयोग गर्नुपर्छ।
११. जाडो मौसममा तातो पानीको दैनिक प्रयोग
- बिहान खाली पेट तातो पानी पिउने
- नुहाउँदा हल्का तातो पानी प्रयोग गर्ने
- रुघाखोकी हुँदा तातो पानीको बाफ लिने
- चिया, सुप, झोलिलो खानेकुरा तातो पानीसँग सेवन गर्ने
- राति सुत्नुअघि तातो पानी पिउने
